Մինչեւ 50 տարեկան մարդկանց մոտ ավելի ու ավելի հաճախ են սկսել ուռուցքաբանական հիվանդություններ գրանցվել. Հետազոտություն
16:27 7 սեպտեմբերի, 2022Վերջին տասնամյակների ընթացքում ավելի ու ավելի հաճախ է մինչեւ 50 տարեկան մարդկանց շրջանում քաղցկեղ գրացվում: Brigham Women's Hospital-ի հետազոտողների հետազոտությունը ցույց է տվել, որ քաղցկեղի վաղ փուլերում (ախտորոշված մինչեւ 50 տարեկանը), այդ թվում՝ կրծքագեղձի, հաստ աղիքի, կերակրափողի, երիկամների, լյարդի եւ ենթաստամոքսային գեղձի դեպքերը, կտրուկ աճել են ամբողջ աշխարհում, ինչի հետեւանքով սկսվել է կտրուկ աճ, ընդ որում, այդ կտրուկ աճը սկսվել է մոտ 1990 թ.
Փորձելով հասկանալ, թե ինչու է քաղցկեղն ախտորոշվում շատ ավելի երիտասարդ մարդկանց մոտ, հետազոտողները առկա գրականության եւ համացանցում տվյալների լայնածավալ վերլուծություն են կատարել, այդ թվում՝ վաղ տարիքում վարակվածության մասին, որոնք կարող են նպաստել այդ միտմանը: Հետազոտության արդյունքները հրապարակվել են Nature Reviews Clinical Oncology ամսագրում:
Այս հետազոտության իրականացման համար գիտնականները նախ վերլուծել են գլոբալ տվյալները, որոնք նկարագրում են քաղցկեղի 14 տարբեր տեսակների դեպքերը, որոնք 2000-ից մինչեւ 2012 թ. 50 տարեկանից ցածր մարդկանց շրջանում հիվանդացության աճ են ցույց տվել։
Վերլուծությունից հետո թիմը եզրակացրել է, որ վերջին մի քանի տասնամյակների ընթացքում վաղ կյանքի էքսպոսոման, որը ներառում է սննդակարգը, ապրելակերպը, քաշը, շրջակա միջավայրի ազդեցությունը, զգալի փոփոխություններ են կրել: Հետազոտողները եզրակացրել են, որ այնպիսի գործոններ, ինչպիսիք են արեւմտականացված սննդակարգը (հեշտ յուրացվող ածխաջրերի եւ հագեցած ճարպերի բարձր մակարդակով) եւ ապրելակերպը կարող են նպաստել վաղ տարիքում քաղցկեղի առաջացմանը:
Քաղցկեղի հնարավոր ռիսկի գործոնների թվում են ալկոհոլի օգտագործումը, քնի պակասը, ծխելը, գիրությունը եւ գերվերամշակված սնունդը: 1950-ականներից ի վեր ռիսկի գործոնները, ինչպիսիք են գերվերամշակված սնունդը, քաղցր ըմպելիքները, գիրությունը, 2-րդ տիպի շաքարախտը, նստակյաց կենսակերպը եւ ալկոհոլի օգտագործումը, զգալիորեն աճել են, ինչը գիտնականներին բերել է միկրոբիոմի փոփոխությանը։