Ամեն տարի ամբողջ աշխարհում կաթվածից 7 միլիոն մարդ է մահանում, և այդ ցուցանիշն աճում է. The Lancet Neurology
08:44 20 սեպտեմբերի, 2024Նոր հետազոտությունը նախազգուշացնում է, որ կլիմայի փոփոխությունը և սննդի վատթարացումն ամբողջ աշխարհում հանգեցնում են կաթվածի և մահացության դեպքերի կտրուկ աճի։
Համաձայն Նոր Զելանդիայի Օքլենդի տեխնոլոգիական համալսարանի Վալերի Ֆեյգինի ղեկավարած թիմի՝ 2021 թվականին աշխարհում մոտ 12 միլիոն մարդ կաթված է տարել, ինչը 70%-ով ավելի է 1990 թվականի համեմատ:
Ներկայումս այն աշխարհում մահացության երրորդ հիմնական պատճառն է՝ ամեն տարի սպանելով ավելի քան 7,3 միլիոն մարդու:
Կաթվածի ռիսկի որոշ գործոններ ներառում են օդի աղտոտվածությունը (սրանում է կլիմայի փոփոխությամբ), մարմնի ավելորդ քաշը, արյան բարձր ճնշումը, ծխելը և ֆիզիկական անգործությունը: Հետազոտողների կարծիքով՝ այս բոլոր վտանգները կարելի է նվազեցնել կամ վերահսկել։ Հետազոտության արդյունքները հրապարակվել են The Lancet Neurology ամսագրում:
Ի լրումն կաթվածի հետ կապված միլիոնավոր մահերի, այս հարձակումները հաճախ վերապրածներին թողնում են լուրջ վնասվածքներ: Ըստ զեկույցի՝ 1990-ից 2021 թվականներին ամբողջ աշխարհում ինսուլտի պատճառով կորցրած առողջ կյանքի տարիների թիվը աճել է գրեթե մեկ երրորդով (32%): Ըստ նոր վերլուծության, մարդկանց կաթվածի ռիսկի բազմաթիվ գործոնների ենթարկվածությունը շարունակում է աճել:
«1990-ից 2021 թվականների ընթացքում կաթվածի համաշխարհային հաճախականությունը կապված էր բարձր մարմնի զանգվածի ինդեքսով (BMI; ավելացել է 88%), բարձր ջերմությամբ (72%), արյան բարձր շաքարով (32%) և բարձր ռիսկային սննդակարգով: Զգալիորեն աճել են քաղցր ըմպելիքները (23%), ցածր ֆիզիկական ակտիվությունը (11%), արյան բարձր սիստոլիկ ճնշումը (7%) և դիետաները՝ ցածր օմեգա-6 պոլիչհագեցած ճարպաթթուներով (5%)»,- գրել են գիտնականները։