13:21 20 դեկտեմբերի, 2024Հիրոսիմայի համալսարանի Կենսաբժշկական գիտությունների և առողջության բարձրագույն դպրոցի գիտնականները պարզել են, որ կոֆեինը շաքարով կամ արհեստական քաղցրացուցիչներով ավելի շատ է խախտում մկների ցիրկադային ռիթմերը, քան նույն խթանիչը՝ զուգորդված պարզ ջրի հետ: Հետազոտության արդյունքները հրապարակվել են Science of Food (SF) ամսագրում:
Նախկին համաճարակաբանական հետազոտությունները ցույց են տվել, որ գիշերային ապրելակերպi սիրահարները հաճախ ավելի շատ կոֆեին են օգտագործում, քան վաղ արթնացողները: Նոր փորձը ցույց է տվել, որ կոֆեին պարունակող ըմպելիքներին բնական կամ արհեստական քաղցրություն ավելացնելը բիոռիթմի տեղաշարժ է առաջացնում։
Թիմը մկներին տվել է խմելու երկու տարբերակ՝ 0,1% կոֆեին պարունակող քաղցրացված ջուր՝ 1% սախարոզայով կամ 0,1% սախարինով։ Քաղցր համը չի ազդել մկների խմած կոֆեին պարունակող ջրի քանակի վրա։ Սակայն, կենդանիները, որոնք օգտագործում էին կոֆեինի և քաղցրավենիքի խառնուրդ, զգոնության և քնի շատ երկար ժամանակաշրջան են ունեցել՝ 26-30 ժամ: Որոշ կրծողներ, նման ըմպելիքի ազդեցության տակ, նույնիսկ գիշերային գործունեությունից անցել են ցերեկային գործունեության։
Էֆեկտի առանձնահատկությունն այն էր, որ այն պահպանվում էր նույնիսկ մշտական մթության մեջ։ Գիտնականների կարծիքով՝ դա վկայում է այն մասին, որ կոֆեինի և քաղցրացուցիչների ազդեցությունը տեղի է ունենում անկախ կենսաբանական ժամացույցի հիմնական կենտրոնի՝ ուղեղի սուպրախիազմատիկ միջուկի գործունեությունից։
Հետազոտողները կարծում են, որ կոֆեինի և շաքարի համադրությունը կարող է հակասական ազդանշաններ ուղարկել մարմնին՝ ակտիվացնելով պարգևատրման համակարգը և ազատելով դոֆամինը, ինչը, հավանաբար, առաջացնում է բիոռիթմի փոփոխություններ: Հետագայում գիտնականները նախատեսում են շարունակել ուսումնասիրել այս էֆեկտի կապը դոֆամինային պրոցեսների հետ և ստուգել, թե ինչպես է նման ըմպելիքն ազդում մարդու վրա։