Առասպելներ, դիետաներ և ժողովրդական միջոցներ. Երբ «ինքնակրթությունը» դառնում է սպառնալիք. քննարկում MedMeet-ում

Ինտերնետի և անվերջ տեղեկատվության հոսքի հասանելիության շնորհիվ ավելի ու ավելի շատ մարդիկ փորձում են ինքնաբուժվել։ Ոմանք ձգտում են ինքնակրթվել բժշկության մեջ, բայց չեն կարողանում զտել տեղեկատվությունը. մյուսները ապավինում են սոցիալական ցանցերի և ֆորումների խորհուրդներին, ապա փորձարկումներ են անում իրենց մարմնի վրա։ Եթե ինչ-որ բան աշխատում է, նրանք սկսում են խորհուրդ տալ այդ «միջոցները» ընկերներին և ծանոթներին՝ մոռանալով, որ յուրաքանչյուր մարմին եզակի է, և չկան համընդհանուր լուծումներ։

Արդյունքը հաճախ նույնն է լինում. ապաքինման փոխարեն՝ բարդություններ, հոսպիտալացում և ժամանակի վատնում։ Բժիշկները ստիպված են ոչ միայն լուծել այս «բուժման» հետևանքները, այլև պայքարել այն հիվանդների հետ, ովքեր վստահ են իրենց «տեղեկացվածության» մեջ ինտերնետի շնորհիվ։ Հենց այս թեման էր MedMeet 2025 ցուցահանդեսում անցկացված «Ինքնակրթություն և ինքնաբուժում» քննարկման կիզակետում, որի ընթացքում բժիշկները կիսվեցին նման դեպքերի ամենացայտուն օրինակներով։

Վտանգավոր դիետաներ. «Ինչպե՞ս նիհարել» հարցին հստակ պատասխան չկա

Սննդաբան Լիդիա Այվազյանը շեշտեց, որ դիետոլոգիան այն ոլորտներից մեկն է, որն ավելի շատ է տուժում կեղծ գիտական ​​առցանց հրապարակումներից, քան մյուսները: «Ես հաճախ եմ հանդիպում դեպքերի, երբ նման «լավ խորհուրդների» պատճառով շատ հիվանդներ որոշում են, որ պարզապես չեն կարող նիհարել, քանի որ չեն կարողանում դիմանալ առավոտյան ժամը 5-ին արթնանալուն և միայն հում բանջարեղեն ուտելուն: Այսպիսով, շատ հաճախ այս «նորաձև» դիետաները պարզապես հուսահատեցնում են քաշի հետ կապված խնդիրներ ունեցող մարդկանց», - նշեց Այվազյանը: Բայց սա ամենավատ դեպքը չէ. շատ դիետաներ պարզապես վնասակար են և միայն սրում են խնդիրը, հատկապես, երբ խոսքը վերաբերում է ճարպակալմանը:

«Երբ կարդում եք քաշի կորստի մեթոդների մասին կամ լսում եք բլոգերների խորհուրդները, հիշեք, որ «ինչպե՞ս նիհարել» հարցին պարզապես հստակ պատասխան չկա: «Եթե դուք դիմում եք մասնագետի, և նրանք անմիջապես և միանշանակ ասում են ձեզ, թե ինչ անել, դա վատ մասնագետ է»: «Քանի որ բուժումը պահանջում է բազմաթիվ գործոնների հաշվառում. լավ մասնագետը ձեզ շատ հարցեր կտա և կուղարկի թեստերի, նախքան որևէ բան խորհուրդ տալը», - ասաց Այվազյանը: Նա նշեց, որ ինքնակրթության բացասական կողմերը նաև նրանում են, որ ոչ բոլորը գիտեն, թե տեղեկատվության որ աղբյուրներն են հուսալի: Մասնագիտացված կայքերում տեղեկատվությունը հաճախ անհասկանալի է ոչ մասնագետի համար: «Կարևոր է կարողանալ ստուգել և զտել տեղեկատվությունը, քանի որ այսօր համաշխարհային ինտերնետը լի է չստուգված, հակասական և երբեմն ուղղակի վնասակար տեղեկատվությամբ», - ընդգծեց նա:

Սակայն նույնիսկ տեղեկատվության աղբյուրները զտելու և ընտրելու բոլոր հմտություններով, բժիշկներն իրենք երբեմն զոհ են դառնում գովազդային դիետաների: Քննարկման մասնակիցներից մեկը՝ ուրոլոգ Դավիթ Տոնոյանը, խոստովանեց, որ նորաձև կետո դիետային հետևելուց հետո հիվանդանոցում է հայտնվել երիկամային անբավարարությամբ: «Այդ դիետան իսկապես արդյունավետ է և օգնում է արագ նիհարել, բայց այն վնասակար է, և դա արդեն ապացուցված է», - ասաց նա: 

Մահացու առասպելներից մինչև՝ գլիցերին էրեկցիայի համար

Տոնոյանը նույնպես նշեց տեղեկատվության զտման կարևորությունը: «Նույնիսկ մասնագիտացված հոդվածներին միշտ չէ, որ պետք է վստահել, քանի որ կան կոռուպցիոն ռիսկեր, երբ դեղագործական ընկերությունների վճարովի տեղեկատվությունը որոշակի դեղամիջոցի մասին ներկայացվում է գիտական ​​հոդվածի քողի տակ», - ասաց նա՝ նշելով, որ ցանկացած տեղեկատվություն պետք է կասկածի տակ դրվի և կրկնակի ստուգվի:

Ընդհանուր առմամբ, ինտերնետը լի է առասպելներով, որոնք իրականության հետ որևէ կապ չունեն և մեծապես բարդացնում են թե՛ բժիշկների, թե՛ հիվանդների կյանքը: «Մենք ունեցել ենք մի դեպք, երբ երկու եղբայրներ գլիցերին են ներարկել իրենց առնանդամների մեջ՝ կայուն էրեկցիա ապահովելու համար: Մենք՝ բժիշկներս, ստիպված էինք մի քանի փուլով հեռացնել գլիցերինը», - ասաց նա:

Մեկ այլ տարածված առասպել է պատվաստումների վնասակարությունը: «Չնայած այս տեղեկատվությունը վաղուց հերքվել է, այն առասպելը, որ պատվաստումները աուտիզմ են առաջացնում, շարունակում է տարածվել: Ծնողները խուսափում են պատվաստումներից՝ հավատալով այս անհեթեթությանը: Արդյունքում, կարմրուկից մահացություններ դեռևս գրանցվում են, այդ թվում՝ Հայաստանում», - հայտարարեց Տոնոյանը:

Բուժում՝ մինչև կուրություն

Երեխաները ամենամեծ ռիսկի տակ են մեծահասակների «ինքնակրթության և ինքնաբուժման» ցանկության պատճառով։ «Մանկության տարիներին օրգանիզմում տեղի ունեցող գործընթացները շատ արագ են տեղի ունենում։ Այդ պատճառով, մինչդեռ որոշակի փորձերի հետևանքները սովորաբար շրջելի են մեծահասակների մոտ, երեխաների մոտ դրանք երբեմն անդառնալի են», - ասաց մանկաբույժ Գոհար Քյարունցը։ Օրինակ՝ մի դեպքում մայրը որոշեց իր երեխաների կոնյուկտիվիտը բուժել յոդով, ինչի արդյունքում երկու երեխաներն էլ կուրացան։

Ամենատարածված վնասակար առասպելներից մեկը ալկոհոլի օգտագործումն է։ «Մենք ունեցել ենք դեպք, երբ ծնողները իրենց երեխային գարեջուր են տվել քաշ հավաքելու համար»։ «Արդյունքում, երեխային ստիպված էին Գերմանիա տանել բուժման՝ երիկամների խնդիրների պատճառով», - նշեց նա։

Բժիշկը շեշտեց, որ ալկոհոլը բացասաբար է անդրադառնում երիկամների և նյարդային համակարգի վրա։ «Երբ երեխաները սկսում են ատամներ հանել, նրանց լնդերին քսում են կոնյակ կամ օղի՝ չգիտակցելով, որ ալկոհոլի նույնիսկ ամենափոքր քանակությունը թունավոր է երեխայի օրգանիզմի համար», - հավելեց բժիշկը։ Նա նաև նշեց, որ կա այնպիսի բան, ինչպիսին է «մանկության համը»՝ մի համ, որը շատերը ցանկանում են զգալ մեծահասակ դառնալիս։ Հետևաբար, նման «ալկոհոլային բուժման» ենթարկված երեխաները մեծահասակ տարիքում ավելի հակված են ալկոհոլիզմի կամ, առնվազն, ալկոհոլի չափից շատ օգտագործման։

Նույնքան վնասակար խնդիրներ են առաջանում «ժողովրդական միջոցներից» և ավագ սերնդի խորհուրդներից, որոնց բոլորը սովոր են անվերապահորեն հետևել։ «Կան բազմաթիվ դեպքեր, երբ կրծքով կերակրվող երեխաներին մրսածության դեպքում տալիս են ազնվամորու թեյ, հազի դեպքում՝ ռեհանի թուրմ կամ գազերի դեպքում՝ սամիթի ջուր։ Այս ամենից պետք է խուսափել, քանի որ այս տարիքում թեյ և խոտաբույսեր խմելը կարող է երկաթը դուրս մղել երեխայի օրգանիզմից», - ասաց նա։ Երիտասարդ մայրերը հաճախ ջերմության դեպքում իրենց երեխաներին շփում են քացախով, ինչը կարող է հանգեցնել ծանր այրվածքների և հոսպիտալացման, նշեց Քյարունցը՝ կոչ անելով մարդկանց չբուժել իրենց երեխաներին, հաշվի առնել նման փորձերի և «ժողովրդական» միջոցների վտանգները և դիմել բժշկի։

Հիշեցնենք, որ MedMeet2025 առողջապահական ցուցահանդեսը տեղի է ունեցել Meridian Expo Center-ում սեպտեմբերի 19-21-ը՝ միավորելով բազմաթիվ բժշկական կենտրոններ, դեղագործական ընկերություններ, խորհրդատվական ընկերություններ և բժշկության և առողջապահության հետ կապված այլ կազմակերպություններ։

Ցուցահանդեսը ներառում էր միջազգային գիտաժողովներ, բաց դասեր և տարբեր այլ միջոցառումներ: Այցելուներին առաջարկվում էին անվճար բժշկական խորհրդատվություններ և բուժման նոր մեթոդներ։

NEWS.am Medicine-ը MedMeet-ի տեղեկատվական գործընկերն է։