Սեւ հաղարջի հյութն արագացնում է արյան հոսքն ուղեղում․ NN
14:29 10 հոկտեմբերի, 2025Գիտնականների միջազգային խումբը պարզել է, որ սեւ հաղարջի հյութ խմելը մեծացնում է ուղեղի ճակատային բլթակների արյան հոսքը թե՛ հանգստի, թե՛ հոգեկան սթրեսի ժամանակ։ Ուսումնասիրությունը հրապարակվել է Nutritional Neuroscience (NN) ամսագրում։
Փորձին մասնակցել են 18-35 տարեկան 20 առողջ երիտասարդներ։ Լաբորատոր այցելություններից մեկի ժամանակ նրանք խմել են 500 միլիգրամ պոլիֆենոլներով հարստացված «Blackadder» սեւ հաղարջի հյութ, իսկ մյուսի ժամանակ՝ պլացեբո, որը համով եւ գույնով նույնն էր, բայց առանց ակտիվ բաղադրիչների։ Այնուհետեւ հետազոտողներն օգտագործել են ինֆրակարմիր սպեկտրոսկոպիա՝ արյան մեջ թթվածնի մակարդակի փոփոխությունները վերահսկելու համար, որոնք արտացոլում են ուղեղի արյան հոսքի ակտիվությունը։
Արդյունքները ցույց են տվել, որ հյութը խմելուց ընդամենը 35 րոպե անց ձախ ճակատային բլթում օքսիհեմոգլոբինի մակարդակը՝ արյան թթվածնի հագեցվածության ցուցանիշը, զգալիորեն բարձրացել է, մինչդեռ դեզօքսիհեմոգլոբինի մակարդակը նվազել է: Սա վկայում է ուղեղին թթվածնի ավելի արդյունավետ մատակարարման եւ անոթային ֆունկցիայի բարելավման մասին: Այս հատվածում արյան ընդհանուր ծավալը նույնպես փոքր-ինչ աճել է:
«Մենք նկատեցինք արյան հոսքի հստակ աճ ձախ նախաճակատային կեղեւում, որը պատասխանատու է ուշադրության եւ որոշումների կայացման համար: Սա համահունչ է այն փաստին, որ ուղեղի ձախ կողմն ավելի ակտիվ է մասնակցում աշխատանքային հիշողության գործընթացներին»,- նշել է ուսումնասիրության հեղինակ, Նյուքասլի համալսարանի սննդի եւ վարժությունների հետազոտությունների կենտրոնի տնօրեն, դոկտոր Էնթոնի Ուոթսոնը։
Սեւ հաղարջը հարուստ է պոլիֆենոլներով, մասնավորապես՝ անտոցիանիններով, որոնք բուսական միացություններ են, որոնք հայտնի են արյան անոթների եւ սրտի վրա իրենց դրական ազդեցությամբ: Գիտնականները կարծում են, որ դրանք կարող են ուժեղացնել ազոտի օքսիդի արտադրությունը, որը լայնացնում է արյան անոթները, կամ ազդել դոպամինի եւ սերոտոնինի մակարդակի վրա, որոնք նույնպես մասնակցում են ուղեղում արյան հոսքի կարգավորմանը: