Սեքսը նպաստում է կորտիզոլի մակարդակի նվազմանը. Psychoneuroendocrinology
23:39 17 նոյեմբերի, 2025Ավստրիացի գիտնականները բացահայտել են, որ որոշակի պահի բարձր սուբյեկտիվ սթրեսն անմիջականորեն կապված է սեռական ցանկության և գրգռվածության նվազման հետ: Միևնույն ժամանակ, գիտնականները ցույց են տվել, որ սեռական ակտիվությունը ժամանակի ընթացքում զգալիորեն նվազեցնում է կորտիզոլի մակարդակը, այդպիսով հանդես գալով որպես բնական հակասթրեսային մեխանիզմ: Հետազոտությունը հրապարակվել է Psychoneuroendocrinology («Հոգեբուժական նյարդաէնդոկրինոլոգիա») բժշկագիտական հանդեսում:
Սթրեսը և սեռական ցանկասիրությունը վաղուց համարվում են փոխկապակցված գործընթացներ. հորմոնները, հույզերը և ճանաչողական արձագանքները երկու համակարգերում էլ հատվում են: Խրոնիկական սթրեսը մեծացնում է սթրեսի հորմոն կորտիզոլի մակարդակը, որը կարող է ճնշել սեռական հորմոնների ազդեցությունը, խաթարել լիբիդոն և նվազեցնել գրգռվածությունը: Ավելին, սթրեսը նեղացնում է ուշադրությունը, մեծացնում ինքնաքննադատությունը և խանգարում է թուլացմանը կամ հուզական մտերմությանը: Որոշ իրավիճակներում սթրեսը կարող է իրականում մեծացնել ցանկությունը՝ դառնալով անհանգստությունը թեթևացնելու միջոց, թեև նման դեպքերը հազվադեպ են լինում:
Հետազոտության հեղինակները՝ Հաննա Մ. Մյուսի գլխավորությամբ, ուսումնասիրել են, թե ինչպես են սթրեսը և սեռականությունը փոխազդում իրական կյանքի իրավիճակներում: Փորձին մասնակցել են 19-32 տարեկան 63 առողջ կամավորներ (32 կին և 31 տղամարդ): Երկու շաբաթվա ընթացքում մասնակիցներն օրական մինչև վեց անգամ գնահատել են իրենց սեռական ցանկության, գրգռվածության և ընթացիկ սթրեսի մակարդակը, ինչպես նաև թուք են տրամադրել կորտիզոլի վերլուծության համար: Սեռական ակտիվության յուրաքանչյուր դրվագից հետո նրանցից պահանջվում էր լրացուցիչ հարցաթերթիկ լրացնել։
Տվյալները ցույց են տվել, որ սուբյեկտիվ սթրեսի աճի ժամանակահատվածներում սեռական ցանկությունը և գրգռվածությունը զգալիորեն նվազել են՝ դա բնորոշ էր և՛ տղամարդկանց, և՛ կանանց համար: Սակայն հակադարձ կապը նկատվել է միայն կանանց շրջանում. ցանկության աճի և գրգռվածության պահերը ուղեկցվել են սթրեսի զգալիորեն ցածր մակարդակներով։
Սեռային տարբերությունը նկատելի էր նաև կենսաբանական արձագանքում: Կանանց շրջանում կորտիզոլի բարձր մակարդակը կապված էր միաժամանակ սեռական ցանկության նվազման հետ: Տղամարդկանց շրջանում նման կապ չի հայտնաբերվել: Ավելին, հետազոտողները չեն հայտնաբերել ուշացած ազդեցություններ. օրվա ընթացքում զգացվող սթրեսը մի քանի ժամ անց որևէ ազդեցություն չի ունեցել լիբիդոյի վրա: Սակայն արդեն տեղի ունեցած սեռական ակտիվության դրվագը կապված է կորտիզոլի մակարդակի նվազման հետ հաջորդ չափման կետում՝ և՛ տղամարդկանց, և՛ կանանց շրջանում: