Առանց մաշկի փոխպատվաստման. այրվածքների բուժման փորձարարական տեխնոլոգիան նոր մակարդակ է բարձրանում

Տերասակիի կենսաբժշկական նորարարությունների ինստիտուտի և Արիզոնայի համալսարանի բժշկական քոլեջի գիտնականները մշակել են այրվածքների նոր տեղային թերապիա՝ լոպոնիտի և ժելատինի հիման վրա պատրաստված գել՝ 4-ամինոպիրիդինի (4-AP) հետ միասին: Biomaterials ամսագրում հրապարակված արդյունքները ցույց են տալիս մաշկի ծանր վնասվածքների արագացված ապաքինում, փորձարարական մոդելներում վերքերի գրեթե լիակատար փակմամբ 21 օրվա ընթացքում:

Այրվածքների բուժումը մնում է վերականգնողական բժշկության ամենաբարդ խնդիրներից մեկը: Ներկա «ոսկե ստանդարտը»՝ պացիենտի մաշկի աուտոփոխպատվաստումը, սահմանափակվում է առողջ հյուսվածքի առկայությամբ և դոնորական տեղամասերի վնասման ռիսկով:

Նոր մոտեցումն առաջարկում է ոչ ինվազիվ այլընտրանք, որն ակտիվ բաղադրիչն ուղղակիորեն հասցնում է վերքի տեղամաս՝ նվազագույնի հասցնելով համակարգային ազդեցությունը:

4-ամինոպիրիդինը մինչ այժմ օգտագործվել է ցրված սկլերոզի բուժման մեջ (Ampyra ապրանքանշմամբ), բայց դրա համակարգային օգտագործումը սահմանափակ է լուրջ կողմնակի ազդեցությունների, այդ թվում՝ նոպաների ռիսկի պատճառով: Տեղայնացված ձևով, որպես գելի մաս, այդ ռիսկը նվազում է, միաժամանակ նյութի՝ ապաքինման կարևոր բջիջների՝ կերատինոցիտների և ֆիբրոբլաստների վրա ազդելու ունակությունը պահպանվում է:

Գելային մատրիցն ապահովում է դեղամիջոցի վերահսկվող արտազատումը անմիջապես վնասվածքի տեղում: Լաբորատոր պայմաններում համակարգը ցույց է տվել բարձր կենսահամատեղելիություն և վերքի ավելի քան 90 տոկոս փակում առաջին 48 ժամվա ընթացքում: Կենդանիների վրա փորձարկումներում բուժումը սկսվել է ավելի արագ, քան վերահսկիչ խմբում արդեն վեցերորդ օրը, իսկ 21-րդ օրը վերքերը գրեթե ամբողջությամբ փակվել են, մինչդեռ չբուժված հատվածներ մնացել են վերահսկիչ խմբում:

Հյուսվածաբանական վերլուծությունը ցույց է տվել բորբոքման զգալի նվազում, վերաէպիթելացման և անգիոգենեզի աճ, ինչպես նաև ֆիբրոբլաստներից միոֆիբրոբլաստների փոխակերպման ակտիվացում, որը վերքի կծկման հիմնական գործընթացն է:

Բացի այդ, գրանցվել է կոլագենի նստվածքի զգալի աճ. I տիպի կոլագենը աճել է 438 տոկոսով, իսկ III տիպի կոլագենը՝ 288 տոկոսով՝ վերահսկիչ խմբի համեմատ, ինչը վկայում է ավելի հասուն և կառուցվածքային առումով կազմակերպված հյուսվածքի ձևավորման մասին:

Քանի որ 4-AP-ն արդեն հաստատված է կարգավորող մարմինների կողմից և ունի անվտանգության հայտնի պրոֆիլ, դրա վերօգտագործումը կարող է արագացնել անցումը նախակլինիկական ուսումնասիրություններից կլինիկական փորձարկումների:

Հեղինակներն ընդգծել են, որ հայտնի դեղամիջոցի և նոր ներարկման համակարգի համադրությունը կարող է խոստումնալից ռազմավարություն լինել այրվածքների բուժման համար, հնարավոր է՝ նվազեցնելով մաշկի վիրաբուժական փոխպատվաստումների անհրաժեշտությունը և թեթևացնելով առողջապահական համակարգի բեռը։