Ֆիներենոնը՝ երիկամների քրոնիկական հիվանդության դեմ. ներկայացվել է դեղ, որը դիաբետի սահմաններից դուրս էֆեկտ ունի

Գլազգոյում Նեֆրոլոգիայի եվրոպական ասոցիացիայի կոնգրեսում ներկայացված և The Lancet, The New England Journal of Medicine և JAMA ամսագրերում միաժամանակ հրապարակված մի շարք խոշոր կլինիկական փորձարկումներ ցույց են տվել, որ ֆիներենոնը կարող է դանդաղեցնել երիկամների քրոնիկական հիվանդության (ԵՔՀ) խորացումը, նվազեցնել սիրտ-անոթային ռիսկերը և բարելավել գոյատևումը զգալիորեն ավելի լայն շրջանակի պացիենտների մոտ, քան նշված է ներկայիս կլինիկական ուղեցույցներում։

Ֆիներենոնը ոչ ստերոիդ, հանքա-կորտիկոիդային ռեցեպտորների անտագոնիստ է, որն այժմ հաստատված է 2-րդ տիպի դիաբետի հետ կապված ԵՔՀ-ի բուժման համար։ Սակայն հանքա-կորտիկոիդային ուղու ակտիվացումը կարևոր դեր է խաղում երիկամների հիվանդության տարբեր ձևերի դեպքում բորբոքման և ֆիբրոզի զարգացման մեջ, ինչը հիմք է հանդիսանում դիաբետ չունեցող պացիենտների մոտ դրա արդյունավետության ուսումնասիրության համար։

FIND-CKD հետազոտության մեջ, որին մասնակցել է 24 երկրներից ոչ դիաբետային ԵՔՀ ունեցող 1 584 պացիենտ, ֆիներենոնի ավելացումը ստանդարտ թերապիային զգալիորեն դանդաղեցրել է երիկամների ֆունկցիայի վատթարացումը։ Ավելին, դեղամիջոցը 23 տոկոսով նվազեցրել է երիկամների անբավարարության, ԵՔՀ խորացման, սրտի անբավարարության կամ սիրտ-անոթային հիվանդություններից մահացության համակցված ռիսկը։

JAMA-ում հրապարակված առանձին վերլուծությունը կենտրոնացել է գլոմերուլյար հիվանդություններ՝ իմունային միջնորդությամբ երիկամային վնասվածք ունեցող պացիենտների վրա՝ սահմանափակ բուժման տարբերակներով: Այս խմբում ֆիներենոնը 26 տոկոսով նվազեցրել է ԵՔՀ խորացման կամ երիկամների անբավարարության ռիսկը և 12 ամիս անց 42 տոկոսով նվազեցրել է ալբումինուրիան, ինչն արտացոլում է գլոմերուլյար վնասվածքի նվազումը:

Երրորդ ինտեգրատիվ վերլուծությունը, որը հրապարակվել է The Lancet-ում, համատեղել է FIND-CKD-ի տվյալները նախորդ երկու III փուլի կլինիկական փորձարկումների հետ, որոնք անցկացվել են շաքարային և ոչ շաքարային դիաբետ և ԵՔՀ ունեցող պացիենտների մոտ (ընդհանուր 14 574 պացիենտ): Միավորված նմուշում ֆիներենոնը 24 տոկոսով նվազեցրել է երիկամների անբավարարության խորացման կամ երիկամների ֆունկցիայի զգալի վատթարացման ռիսկը, 20 տոկոսով՝ սրտի անբավարարության պատճառով հոսպիտալացման կամ սիրտ-անոթային մահացության ռիսկը, իսկ 12 տոկոսով՝ բոլոր պատճառներից մահացությունը: Այս ազդեցությունները պահպանվել են անկախ շաքարային դիաբետի առկայությունից, երիկամային հիվանդության տեսակից և երիկամների սկզբնական ֆունկցիայից:

Դեղամիջոցը, ընդհանուր առմամբ, լավ է մարսվել: Հիմնական անբարենպաստ ազդեցությունը մնացել է հիպերկալեմիան (արյան մեջ կալիումի մակարդակի բարձրացում), որը տեղի է ունեցել ավելի հաճախ, քան պլացեբո օգտագործած խմբում: Սակայն բուժման դադարեցում կամ հոսպիտալացում պահանջող ծանր դեպքերը հազվադեպ են եղել: Երիկամների քրոնիկական հիվանդությունն ազդում է աշխարհի բնակչության մոտավորապես 10 տոկոսի վրա և մահվան և հաշմանդամության առաջատար պատճառներից մեկն է, որի գլոբալ բեռը, կանխատեսումների համաձայն, կաճի առաջիկա տասնամյակներում: Այս ֆոնին, թերապևտիկ տարբերակների ընդլայնումը համարվում է նեֆրոլոգիայի կարևորագույն ոլորտ: Հետազոտողների խոսքով՝ համակցված տվյալները ցույց են տալիս ֆիներենոնի ներուժը որպես ԵՔՀ ստանդարտ թերապիա՝ անկախ շաքարային դիաբետից, որը կարող է զգալիորեն նվազեցնել երիկամային անբավարարության և սիրտ-անոթային բարդությունների ռիսկը միլիոնավոր պացիենտների մոտ։