12:37 13 հունիսի, 2026Խորը վերամշակման ենթարկված հացահատիկային մթերքների մեծ քանակությամբ օգտագործումը կարող է կապված լինել աղիների բորբոքային հիվանդությունների (ԱԲՀ) առաջացման բարձր ռիսկի հետ։ Այս եզրահանգմանն են եկել գիտնականները, որոնց հոդվածը հրապարակվել է American Journal of Gastroenterology ամսագրի հունիսյան համարում։
Կանադացի հետազոտող Նիրաջ Նարուլայի գլխավորած գիտական խումբը վերլուծել է «Prospective Urban Rural Epidemiology» (PURE) խոշոր միջազգային նախագծի տվյալները, որին մասնակցել է 124,590 մարդ (աշխարհի 21 երկրից)։
Մասնակիցների սննդակարգը գնահատվել է հատուկ հարցումների միջոցով, իսկ վերամշակված հացահատիկի սպառման մակարդակը բաժանվել է երեք խմբի։ Վերլուծությունը ցույց է տվել, որ որքան շատ են մարդիկ օգտագործում նման մթերքներ, այնքան մեծանում է աղիների բորբոքային հիվանդություններ ձեռք բերելու հավանականությունը։
Բացի այդ, հետազոտությունը պարզել է, որ կապն էլ ավելի ակնառու է ընդհանրապես ցանկացած տեսակի խորը վերամշակված սննդի չարաշահման դեպքում։ Այն մարդկանց շրջանում, ովքեր օրական առնվազն հինգ բաժին նման սնունդ են կերել, աղիների բորբոքման ռիսկը գրեթե չորս անգամ բարձր է եղել նրանց համեմատ, ովքեր օրական մեկ բաժնից պակաս են օգտագործել։
Փոխարենը՝ թարմ հացի և բրնձի օգտագործումը, ընդհակառակը, կապված է եղել հիվանդության ավելի ցածր ռիսկի հետ։ Սա ևս մեկ անգամ ընդգծում է նվազագույն մշակում անցած և խորը վերամշակված մթերքների միջև եղած հսկայական տարբերությունը։
Հեղինակները նշում են, որ թեև այս օրինաչափությունը դեռևս ուղղակի պատճառահետևանքային կապ չի ապացուցում, այն կարող է հիմք դառնալ սննդակարգի վերաբերյալ ավելի հստակ հանձնարարականներ մշակելու համար։ Սա նաև կօգնի առողջապահական ռազմավարություններին՝ ուղղված աշխարհում աղիքային բորբոքումների տարածվածության նվազեցմանը։