Գիտնականները գտել են ուղեղի այն «թույլ տեղը», որի միջոցով կանեփը կարող է պսիխոզ առաջացնել

13:29   11 հուլիսի, 2026

Փենսիլվանիայի համալսարանի Փերելմանի անվան բժշկական դպրոցի հետազոտողները հայտնաբերել են հնարավոր կենսաբանական մեխանիզմ, որը բացատրում է կանեփի օգտագործման և փսիխոտիկ ախտանիշների զարգացման միջև կապը: Հետազոտության արդյունքները հրապարակվել են «Molecular Psychiatry» ամսագրում:

Փսիխոզը հոգեկան ծանր խանգարում է, որի դեպքում մարդը կորցնում է իրականության հետ կապը: Դրա դրսևորումները կարող են ներառել հալյուցինացիաներ, զառանցանքային գաղափարներ և մտածողության խանգարումներ: Թեև նախորդ հետազոտությունները բազմիցս կապել են կանեփի հաճախակի օգտագործումը փսիխոզի առաջացման բարձր ռիսկի հետ, այդ կապի պատճառները մինչ օրս անհայտ են մնում:

Նոր հետազոտության մեջ գիտնականները ենթադրել են, որ առանցքային դեր կարող է խաղալ գլուտամատը՝ գլխուղեղի հիմնական նեյրոմեդիատորներից մեկը, որը պատասխանատու է նյարդային բջիջների միջև ազդանշանների փոխանցման համար:

Հետազոտությանը մասնակցել է 79 մարդ՝ առողջ կամավորներ, փսիխոզի զարգացման բարձր ռիսկային խմբում գտնվող անձինք և արդեն հաստատված ախտորոշում ունեցող պացիենտներ: Մասնակիցներն անցել են հոգեբուժական հետազոտություն, հայտնել կանեփի օգտագործման մասին, ինչպես նաև անալիզներ են հանձնել՝ նյութի վերջին օգտագործումը հաստատելու համար:

Բացի այդ, հետազոտողները կիրառել են գերհզոր՝ 7 տեսլա հզորությամբ մագնիսառեզոնանսային սպեկտրոսկոպիա՝ գլխուղեղի առաջային գոտկատեղային կեղևում գլուտամատի մակարդակը չափելու համար։ Ուղեղի այս հատվածը կարևոր դեր է խաղում էմոցիաների, որոշումների կայացման և ինֆորմացիայի մշակման գործում:

Վերլուծությունը ցույց է տվել, որ կանեփի օգտագործումը և գլուտամատի ցածր մակարդակը միմյանցից անկախ կապված են փսիխոզի առավել արտահայտված ախտանիշների հետ: Ընդ որում, ամենաուժեղ կապը նկատվել է այն մարդկանց մոտ, ովքեր կանեփ են օգտագործել. որքան ցածր է եղել գլուտամատի մակարդակը, այնքան ավելի ծանր են դրսևորվել հալյուցինացիաներն ու զառանցանքը:

Փսիխոզով հիվանդների, հատկապես կանեփ օգտագործողների մոտ, գլուտամատի մակարդակն ավելի ցածր է եղել, քան հետազոտության մյուս մասնակիցների մոտ: Հեղինակների կարծիքով՝ սա կարող է վկայել այն մասին, որ գլուտամատային համակարգի աշխատանքի խանգարումներն ուժեղացնում են կանեփի բացասական ազդեցությունն ուղեղի վրա:

Հեղինակները կարծում են, որ ապագայում գլուտամատային համակարգի ուսումնասիրությունը կարող է օգնել կանեփի օգտագործման հետ կապված հոգեկան խանգարումների կանխարգելման և բուժման համար նոր մեթոդներ մշակելու գործում:



© NEWS.am Medicine