Ճարպակալման դեմ դեղամիջոցները նվազեցնում են քաշը, սակայն չեն բարելավում կյանքի որակը․ հետազոտություն

Վերջին տարվա ընթացքում միլիոնավոր մարդիկ ընդունել են քաշի նվազեցման համար նախատեսված այնպիսի դեղամիջոցներ, ինչպիսիք են Ozempic-ը և Mounjaro-ն։ Այնուամենայնիվ, նոր ուսումնասիրությունը փաստում է, որ ապրելակերպի բարելավումը կարող է գրեթե դուրս չգալ կշեռքի վրայի թվերի փոփոխության սահմաններից։

The BMJ ամսագրում հրապարակված հետազոտության շրջանակում վերլուծվել է 262 կլինիկական փորձարկում, որոնց մասնակցել է շուրջ 100,000 մարդ, և ուսումնասիրվել է 19 տարբեր դեղամիջոց։

Պարզվել է, որ քաշի ավելի զգալի նվազումը կանոնավոր կերպով ուղեկցվել է կողմնակի ազդեցությունների ավելի բարձր հաճախականությամբ և բուժման դադարեցմամբ, հայտնում է Euronews-ը։

«Ազդող նյութերի մեծ մասը չեն հանգեցնում կյանքի որակի որևէ նկատելի բարելավման, և միայն քչերն են օգուտ ցուցաբերում սիրտ-անոթային համակարգի համար», — գրում են աշխատության հեղինակները։

Փորձարկումների շրջանակում մասնակիցները լրացրել են ստանդարտ հարցաթերթիկներ, որոնք գնահատում են առողջության հետ կապված կյանքի որակը։ Հետազոտողները համեմատել են, թե որքանով են այդ ցուցանիշները փոխվել քաշի նվազեցման դեղամիջոցների ընդունման ֆոնին (միայն ապրելակերպի փոփոխությունների համեմատությամբ) ու բուժման հիմնական տարբերակներից և ոչ մեկի դեպքում կյանքի որակի կլինիկորեն նշանակալի բարելավումներ չեն հայտնաբերել։

Կլինիկական փորձարկումներում ուսումնասիրված բուժման բոլոր սխեմաներից ավելորդ քաշ ունեցող չափահասների շրջանում մարմնի զանգվածի ամենամեծ նվազեցումն ապահովել են տիրզեպատիդը (Mounjaro և Zepbound դեղամիջոցների ակտիվ նյութը) և Սագրիսեման, որն այս պահին հաստատված չէ կլինիկական կիրառման համար։

Ինչպես նշում են հեղինակները, սեմագլուտիդի ենթամաշկային ձևը, որն օգտագործվում է Ozempic և Wegovy դեղամիջոցներում, այսօր ունի մահացության և սիրտ-անոթային խոշոր պատահարների ռիսկի նվազեցման ամենահամոզիչ ապացույցները։

Այնուամենայնիվ, թե՛ տիրզեպատիդը, թե՛ սեմագլուտիդը կապված են եղել նաև մարմնի առանց ճարպային զանգվածի անցանկալի նվազման հետ։ Անյուղ զանգվածի ցածր ցուցանիշը ասոցացվում է ընկնելու, ոսկրերի կոտրվածքների և վաղաժամ մահվան բարձր ռիսկի հետ։

Հետազոտության հեղինակները նշում են, որ վերլուծված փորձարկումների մեծ մասն ունեցել է դիտարկման կարճ ժամանակահատված, և նոր դեղամիջոցների երկարաժամկետ ազդեցությունը լիովին հասկանալու համար անհրաժեշտ են լրացուցիչ ուսումնասիրություններ։

Միևնույն ժամանակ, այս աշխատանքին չմասնակցած գիտնականները զգուշացնում են, որ կյանքի որակին վերաբերող արդյունքները պահանջում են զգույշ մեկնաբանություն, քանի որ դրա գնահատման մեթոդները կարող են խիստ տարբերվել։

«Կյանքի որակը բարդ հասկացություն է, և տարբեր մարդկանց մոտ այն տարբեր է։ Ստանդարտացված սանդղակները կարևոր տեղեկատվություն են տալիս, սակայն դրանք կարող են չարտացոլել բուժման բոլոր այն ասպեկտները, որոնք նշանակություն ունեն ճարպակալմամբ տառապող մարդկանց համար», — նշում է Քեմբրիջի համալսարանից Մարի Սպրեկլին։

Ճարպակալումն ավելի ու ավելի է դիտարկվում որպես բարդ քրոնիկ հիվանդություն, և, ինչպես զգուշացնում են հեղինակները, թերապիայի հաջողությունը միայն քաշի նվազեցմամբ գնահատելը կարող է չափազանց պարզունակացնել բուժման ինչպես օգուտը, այնպես էլ վնասը՝ միաժամանակ ուժեղացնելով այս վիճակի ստիգմատիզացիան։

«Այս հետազոտությունը հաստատում է այն, ինչ մենք առանց այդ էլ գիտեինք. որոշ դեղամիջոցներ հանգեցնում են քաշի նշանակալի նվազեցման, սակայն նիհարելն ինքնին չի նշանակում առողջության բոլոր ասպեկտների բարելավում», — ասում է Թաֆթսի համալսարանից Խոսե Մ․ Օրդովասը, որը չի մասնակցել աշխատանքին։

«Կշեռքը պատմում է պատմության միայն մի մասը, բայց ոչ ամբողջը», — հավելում է նա՝ ընդգծելով, որ ճարպակալման դեպքում հաջողությունը պետք է չափել ոչ միայն կիլոգրամներով, այլև առողջական վիճակով, ֆունկցիոնալ հնարավորություններով և կյանքի որակով։