Գիտնականները պարզել են, թե ինչու է մաշկի վերականգնման ունակությունը տարիքի հետ նվազում

Գիտնականները պարզել են, թե ինչու է մաշկի վերականգնման և պաշտպանիչ պատնեշը պահպանելու ունակությունը տարիքի հետ նվազում։ Ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ տարիքի հետ երկու սպիտակուցային մոլեկուլներ՝ BMAL1-ը և YAP-ը, սկսում են տարբեր կերպ գործել և մեծացնում են բորբոքման հետ կապված գեների ակտիվությունը էպիդերմալ բջիջներում։

Ուսումնասիրությունը անցկացվել է Սանտ Ժուան դե Դեուի անվան հետազոտական ինստիտուտի Գիոմար Սոլանասի և Սալվադոր Ազնար Բենիտաչի գլխավորությամբ հետազոտողների կողմից։ Արդյունքները հրապարակվել են Nature Aging գիտական ամսագրում։

Սովորաբար BMAL1-ը հայտնի է որպես մարմնի ցիրկադային ժամացույցի բաղադրիչ, որը կարգավորում է օրվա ընթացքում տարբեր գործընթացներ։ YAP-ը օգնում է բջիջներին արձագանքել շրջակա միջավայրի մեխանիկական փոփոխություններին։

Հետազոտողները պարզել են, որ էպիդերմիսում այս սպիտակուցները փոխազդում են միմյանց հետ՝ անկախ ցիրկադային ռիթմերից, և երիտասարդ մեծահասակների մոտ պահպանում են մաշկի բջիջների նորմալ վիճակը և գործառույթը։

Տարիքի հետ մաշկի հատկությունները փոխվում են, ներառյալ կոշտության աճը և բորբոքային ազդանշանների աճը։ Արդյունքում, BMAL1-ը և YAP-ը սկսում են կենտրոնանալ ԴՆԹ-ի այն հատվածներում, որոնք կարգավորում են բորբոքային գեները՝ ուժեղացնելով դրանց ակտիվությունը։

Նոր ուսումնասիրությունը նաև բացատրում է IL-17 սպիտակուցի դերը այս գործընթացում։ Դեռևս 2023 թվականին նույն հետազոտական խումբը պարզել է, որ այս բորբոքային ազդանշանը մաշկի ծերացման հիմնական գործոն է։ Մկների մոտ IL-17-ի ժամանակավոր արգելափակումը նվազեցրել է քրոնիկ բորբոքումը և դանդաղեցրել մաշկի որոշ տարիքային փոփոխություններ։

Այժմ գիտնականները հետևել են շղթայի հաջորդ քայլին։ IL-17-ը, որը արտադրվում է մաշկի խորը շերտում՝ դերմիսում, իմունային բջիջների կողմից, խթանում է YAP-ի ակտիվացումը էպիդերմալ բջիջներում։ Երբ հետազոտողները արգելափակեցին IL-17-ը տարեց մկների մոտ, YAP-ի հետ կապված ակտիվությունը նվազեց, ինչպես նաև ուսումնասիրված բորբոքային գեների արտահայտությունը։

Այսպիսով, հետազոտողները նկարագրել են տարիքային մաշկի փոփոխությունները քրոնիկ բորբոքման հետ կապող մեխանիզմ. IL-17 ազդանշանը ազդում է էպիդերմալ բջիջների վրա, որտեղ YAP-ը և BMAL1-ը ակտիվացնում են բորբոքային գեների ակտիվության աճը։

Հեղինակների խոսքով՝ այս հայտնագործությունը օգնում է ավելի լավ հասկանալ, թե ինչու է տարիքի հետ խաթարվում մաշկի բնականոն վիճակը պահպանելու, վնասվածքներից վերականգնվելու և արդյունավետ պաշտպանիչ շերտ պահպանելու ունակությունը։