Գիտնականները պարզել են, թե ինչպես ալկոհոլի և քաղցկեղի կապի մասին նախազգուշացումներն ավելի արդյունավետ դարձնեն

21:08   31 օգոստոսի, 2026

Քաղցկեղի հետ ալկոհոլի օգտագործման կապի մասին նախազգուշացումները կարող են ավելի արդյունավետ լինել, եթե դրանցում նշվեն օնկոլոգիական հիվանդությունների կոնկրետ տեսակները և օգտագործվեն վիզուալ նյութեր, որոնք ցույց են տալիս առողջության վրա հնարավոր ազդեցությունը։ Այսպիսի եզրահանգման են եկել նոր հետազոտության հեղինակները, որը հրապարակվել է  Cancer ամսագրում։

Ալկոհոլը քաղցկեղածին է և կապված է քաղցկեղի մի քանի տեսակների առաջացման հետ, այդ թվում՝ կրծքագեղձի, հաստ աղիի, լյարդի, բերանի խոռոչի, կոկորդի, ըմպանի և կերակրափողի քաղցկեղի։ Չնայած այս ապացուցված կապին՝ շատերը դեռևս չգիտեն, որ ալկոհոլի օգտագործումը կարող է մեծացնել քաղցկեղի առաջացման ռիսկը։

«Շատերը չգիտեն, որ ալկոհոլը կապված է քաղցկեղի մի քանի տեսակների հետ», - նշել է Մայամիի համալսարանի հանրային առողջապահության պրոֆեսոր և հետազոտության գլխավոր հեղինակ, դոկտոր Թաղրիդ Ասֆարը։

Հետազոտությանը մասնակցել են 21 և ավելի բարձր տարիքի ԱՄՆ 639 բնակիչներ, որոնք օգտագործում են ալկոհոլ։ Մասնակիցներին ցուցադրվել են ալկոհոլի և քաղցկեղի միջև կապի մասին տարբեր տեղեկատվական հաղորդագրություններ, ապա գնահատվել են նրանց արձագանքները հաղորդագրություններին։

Արդյունքները ցույց են տվել, որ մասնակիցներն ավելի շատ հակված են եղել հաղորդագրությունները գնահատել որպես տեղեկատվական, հավաստի և ուշադրություն գրավող, եթե դրանք հատուկ նշում էին ալկոհոլի հետ կապված քաղցկեղի մասին: Այս ազդեցությունը հատկապես արտահայտված է եղել, երբ տեքստն ուղեկցվել է վիզուալ նյութերով, այդ թվում՝ արհեստական ​​ինտելեկտի կողմից ստեղծված պատկերներով՝ առողջության վրա հնարավոր ազդեցությունների վերաբերյալ:

Հետազոտողները նաև պարզել են, որ չափավոր խմողները, ընդհանուր առմամբ, ավելի արագ են արձագանքել նախազգուշացումներին, քան չարաշահողները, ովքեր ավելի քիչ են հակված եղել նման հաղորդագրությունների հետ շփվելուն:

Միևնույն ժամանակ, հետազոտությունը ցույց չի տվել՝ արդյոք նման նախազգուշացումները հանգեցնում են իրական վարքային փոփոխությա՞ն, թե՞ ալկոհոլի երկարաժամկետ սպառման նվազմանը:

Գիտնականների կարծիքով՝ քաղցկեղի կանխարգելման ոլորտում արդյունավետ հաղորդակցությունը պետք է հաշվի առնի մարդկանց հոգեբանական պատրաստվածությունը՝ փոխել իրենց վարքագիծը, ինչպես նաև ռիսկերի վերաբերյալ նրանց ըմբռնումը: «Քաղցկեղի կանխարգելման ոլորտում արդյունավետ հաղորդակցությունը պետք է հաշվի առնի մարդկանց հոգեբանական վիճակը՝ նրանց պատրաստակամությունը՝ փոխել վարքագիծը և ըմբռնել տարբեր ռիսկերի հարաբերական կարևորությունը», - նշել է Մայամիի համալսարանի քաղցկեղի խնամքի և աջակցության Սիլվեստրի անվան ինստիտուտի տնօրեն Ֆրենկ Պենեդոն:

Նրա խոսքով՝ հաղորդագրությունների տարբերակների փորձարկումն օգնում է որոշել, թե որոնք են ուշադրություն գրավում, վստահություն ներշնչում և կարող են խրախուսել մարդկանց ավելի գիտակցված որոշումներ կայացնել սեփական առողջության հարցում:

Հեղինակներն ընդգծել են, որ անհրաժեշտ են հետագա հետազոտություններ՝ պարզելու, թե արդյոք ավելի արդյունավետ նախազգուշացումները կարող են ոչ միայն բարձրացնել ալկոհոլի և քաղցկեղի միջև կապի մասին իրազեկվածությունը, այլև իրականում հանգեցնել ալկոհոլի սպառման կրճատման։

«Մեր նպատակը պարզապես մարդկանց ասելը չէ, որ ալկոհոլը կարող է մեծացնել քաղցկեղի առաջացման ռիսկը, այլ նաև հասկանալը, թե ինչպես փոխանցել այս տեղեկատվությունն այնպես, որ մարդիկ նկատեն այն, հավատան և հիշեն», - ընդգծել է Ասֆարը։

Հետազոտողները հույս ունեն, որ իրենց ստացած արդյունքները կօգնեն ստեղծել ավելի հասկանալի և ապացույցների վրա հիմնված տեղեկատվական արշավներ, որոնք մարդկանց հնարավորություն կտան ավելի լավ հասկանալ ալկոհոլի հետ կապված քաղցկեղի ռիսկերը և կայացնել ավելի կշռադատված որոշումներ։



© NEWS.am Medicine