15:21 2 սեպտեմբերի, 2026Գիտնականները պարզել են, որ հայտնի զրոյական կալորիականությամբ քաղցրացուցիչները կարող են ընդմիշտ փոխել նյութափոխանակությունը, և այդ փոփոխությունները փոխանցվում են նույնիսկ այն սերունդներին, որոնք իրենք չեն օգտագործել քաղցրացուցիչները: Ուսումնասիրությունը հրապարակվել է «Frontiers in Nutrition» ամսագրում:
Սուկրալոզը և ստևիան նման քաղցրացուցիչները լայնորեն օգտագործվում են որպես շաքարի «առողջ» այլընտրանքներ. դրանք գործնականում կալորիաներ չեն պարունակում: Այնուամենայնիվ, աճող ապացույցները ցույց են տալիս, որ դրանք այնքան չեզոք չեն օրգանիզմի համար, որքան ընդունված է ենթադրել, և, մասնավորապես, կարող են ազդել աղիքային միկրոբիոմի՝ մարսողության և նյութափոխանակության համար կարևոր մանրէների համայնքի վրա:
Չիլիի համալսարանի Ֆրանցիսկա Կոնչա Սելումեի գլխավորությամբ հետազոտողները փորձ են անցկացրել 47 մկների վրա՝ երեք սերնդի ընթացքում: Որոշ կենդանիների տրվել է սուկրալոզ, մյուսներին՝ ստևիա: Այնուհետև գիտնականները գնահատել են նրանց միկրոբիոմի կազմը, գլյուկոզի նկատմամբ հանդուրժողականությունը և գեների ակտիվությունը, ապա հետևել են իրենց սերնդի փոփոխություններին: Պարզվել է, որ երկու քաղցրացուցիչներն էլ փոխում են միկրոբիոմը և նվազեցնում օգտակար բակտերիալ միացությունների մակարդակը, ընդ որում՝ սուկրալոզն ունի ավելի ուժեղ և կայուն ազդեցություն, քան ստևիան։ Առավել զարմանալի է, որ գլյուկոզի հանդուրժողականության և գեների ակտիվության որոշ փոփոխություններ պահպանվել են մկների մոտ նույնիսկ նախնական ազդեցությունից երկու սերունդ անց, նույնիսկ եթե այդ սերունդները չեն ենթարկվել քաղցրացուցիչների ազդեցությանը։
Սա ենթադրում է, որ քաղցրացուցիչների ազդեցությունը կարող է «ժառանգվել» միկրոբիոմի փոփոխությունների կամ էպիգենետիկ մեխանիզմների միջոցով։
«Այս ուսումնասիրության նպատակը տագնապ առաջացնելը չէ, այլ հետագա հետազոտությունների անհրաժեշտությունը ցույց տալը», - ընդգծել է Ֆրանցիսկա Կոնչի Սելումեն։ Հեղինակները նշում են, որ արդյունքները ստացվել են մկների վրա և չեն կարող ուղղակիորեն կիրառվել մարդկանց վրա. այնուամենայնիվ, դրանք հիմք են տալիս ավելի մանրամասն ուսումնասիրել քաղցրացուցիչների երկարատև ազդեցությունը։