Լրացուցիչ սննդի ներմուծումը առաջ է բերում ֆունկցիոնալ փոփոխություններ նորածնի աղիքային միկրոբիոմում

Կրծքի կաթից պինդ սննդի անցումը կապված է նորածնի աղիքային միկրոբիոմի ֆունկցիոնալ ակտիվության վաղ փոփոխությունների հետ: Այս եզրակացությանն են հանգել գիտնականները Scientific Reports ամսագրում հրապարակված հետազոտության մեջ։

Հետազոտողները վերլուծել են 125 մայր-մանուկ զույգերի բարձր ճշգրտությամբ շոտգան-մետագենոմիկ սեքվենավորման տվյալները, որոնք մասնակցել են Irish Cork Nutrition and Development Maternal-Infant Cohort Study (COMBINE) հետազոտությանը: Վերլուծվել են կղանքի ընդհանուր առմամբ 250 նմուշներ, որոնք հավաքվել են պինդ սննդի ներմուծումից առաջ և հետո։

Արդյունքները ցույց են տվել, որ սննդակարգն ազդել է նորածնի աղիքային միկրոբիոմի զարգացման և կազմի վրա: Մասնավորապես, կրծքով կերակրման տևողությունը ավելի սերտորեն է կապված եղել միկրոբիոմի զարգացման հետ, քան այն կոնկրետ տարիքը, երբ պինդ սնունդը ներմուծվել է:

Անցումը կաթնաշաքարի վերամշակումից բարդ ածխաջրերի

Գիտնականները պարզել են, որ լրացուցիչ սննդի ներմուծումն ուղեկցվել է աղիքային միկրոբիոմի զգալի ֆունկցիոնալ փոփոխություններով: Պարզ կաթնաշաքարների քայքայմանը մասնակցող միկրոբային ուղիների ակտիվությունը պակասել է, մինչդեռ բարդ ածխաջրերի, այդ թվում՝ օսլայի և մանանի մշակմանը մասնակցող ուղիների ակտիվությունը՝ մեծացել։

Լրացուցիչ սննդի անցումը նաև ուղեկցվել է կարճ շղթայով ճարպաթթուների նյութափոխանակությանը մասնակցող ուղիների ակտիվությամբ, այդ թվում՝ բուտիրատի և ացետատի առաջացման համար խմորման միջոցով։

Այդ փոփոխությունները հայտնաբերվել են նույնիսկ որոշ նորածինների մոտ, որոնցից նմուշները վերցվել են չորս ամսականում: Սա կարող է նշանակել, որ աղիքային միկրոբիոմի ֆունկցիոնալ հասունացումը կարող է սկսվել համեմատաբար վաղ՝ սննդակարգին անցնելու ընթացքում։

Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությունը խորհուրդ է տալիս բացառապես կրծքով կերակրել կյանքի առաջին վեց ամիսների ընթացքում, որին հաջորդում է լրացուցիչ սննդի ներմուծումը կրծքով կերակրման ընթացքում: Սակայն տարբեր սննդակարգերի ազդեցությունը նորածինների միկրոբիոմի ֆունկցիոնալ զարգացման վրա դեռևս բավարար չափով ուսումնասիրված չէ։

Կրծքով կերակրման տևողությունը կարող է ազդել միկրոբիոմի զարգացման վրա

Հետազոտության ընթացքում նորածինները սկսել են ստանալ պինդ սնունդ միջինը 147 օրական հասակում: Արհեստական ​​կաթով կերակրվող նորածինները սկսել են ստանալ լրացուցիչ սնունդ մոտավորապես 17 օր ավելի շուտ, քան կրծքով կերակրվող նորածինները։

Սննդակարգի տվյալները մետագենոմիկ վերլուծության արդյունքների հետ համեմատելիս հետազոտողները պարզել են, որ կրծքով կերակրման տևողությունը զգալի չափով կապված է միկրոբային տեսակների հարստության և բազմազանության հետ: Միևնույն ժամանակ, լրացուցիչ սննդի ներդրման տարիքը որևէ նշանակալի կապ չի ունեցել։

Հետազոտողներն այս օրինաչափությունը նկարագրել են որպես կրծքով կերակրման հնարավոր «տեմպային էֆեկտ». կրծքով երկարատև կերակրումը կարող է ազդել նորածնի աղիքային միկրոբիոմի զարգացման տեմպի վրա։

Սկզբում արհեստական ​​կաթով կերակրվող նորածիններն ունեցել են ավելի բարձր միկրոբիոմային հարստություն, քան կրծքով կերակրվողները: Սակայն լրացուցիչ սննդի ներդրումից հետո ֆունկցիոնալ նյութափոխանակության ուղիների քանակը, որոնք զգալի փոփոխությունների են ենթարկվել, զգալիորեն ավելի բարձր էր եղել արհեստական ​​կաթով կերակրվող նորածինների մոտ. 162 փոփոխված ուղիներ՝ կրծքով կերակրվող նորածինների յոթի դիմաց։

Միևնույն ժամանակ, գիտնականները նշել են, որ առանձին մետաբոլիկ ուղիների մակարդակների տարբերություններն ընդհանուր առմամբ համեմատաբար փոքր են եղել։

Ուղիների՝ վիտամինների հետ կապված փոփոխությունները

Լրացուցիչ սննդի ներմուծումը նաև ուղեկցվել է մետաբոլիկ ուղիների՝ վիտամինների հետ կապված փոփոխություններով։

Ընդհանուր առմամբ, հետազոտության խմբում, լրացուցիչ սննդի ներմուծումից հետո, թիամինի (վիտամին B1), բիոտինի (վիտամին B7) և ֆոլաթթվի (վիտամին B9) սինթեզի ուղիների ներկայացվածությունը մեծացել է։ Հակառակը, վիտամին K2-ի և վիտամին B6-ի սինթեզի ուղիները դարձել են ավելի քիչ արտահայտված։

Բացի այդ, պինդ սննդի ներմուծումից հետո, կղանքի օրական հաճախականությունը զգալի չափով կապված է եղել աղիքային միկրոբիոմի կազմի փոփոխությունների հետ։

Հետազոտության սահմանափակումները

Գիտնականներն ընդգծել են, որ արդյունքները թույլ չեն տալիս պնդել, որ որևէ կոնկրետ սննդակարգ կամ միկրոբիոմի պրոֆիլ ավելի առողջ է, քան մյուսը: Հետազոտությունը բացահայտել է կապ սննդակարգի և միկրոբիոմի կազմի ու ֆունկցիոնալ ակտիվության միջև, բայց չի գնահատել երեխաների առողջության կլինիկական ցուցանիշները։

Քանի որ նմուշների հավաքման պահին երեխաների տարիքը և սննդակարգը սերտորեն կապված են եղել, հետազոտողները չեն կարողացել լիովին տարանջատել միկրոբիոմի բնական տարիքային հասունացումը լրացուցիչ սննդի ներդրման հետ անմիջականորեն կապված փոփոխություններից։

Բացի այդ, մետագենոմիկ վերլուծությունը գնահատել է միկրոբային գեների և մետաբոլիկ ուղիների քանակը, բայց ուղղակիորեն չի չափել կարճ շղթայով ճարպաթթուների, վիտամինների կամ այլ մետաբոլիտների արտադրությունը: Որոշ միկրոբային գործառույթներ նույնպես հնարավոր չէ որոշել առկա տվյալների բազաների միջոցով։

Հեղինակների կարծիքով՝ կյանքի առաջին ամիսներին աղիքային միկրոբիոմի վրա սննդակարգի փոփոխությունների ազդեցության ավելի խոր ըմբռնումը կարող է օգնել նորածինների համար ապացույցների վրա հիմնված սննդային առաջարկությունների մշակմանը։