Զբաղվածության խիտ ժամանակացույցը բարելավում է մենթալ առողջությունը. JACH
12:09 2 հոկտեմբերի, 2026Բոուլդերի Կոլորադոյի համալսարանի ամերիկացի հոգեբանները պարզել են, որ ամենօրյա խիտ ժամանակացույցը նվազեցնում է դեպրեսիայի ռիսկը և բարելավում ակադեմիական առաջադիմությունը: Հետազոտությունը պարզել է, որ ազատ ժամանակի օբյեկտիվ պակասը օգուտ է բերում ուսանողներին, մինչդեռ անընդհատ շտապողականության սուբյեկտիվ զգացողությունը, ընդհակառակը, լուրջ վնաս է հասցնում մենթալ առողջությանը: Արդյունքները հրապարակվել են Journal of American College Health ամսագրում:
Փորձի համար հետազոտողները վերլուծել են բակալավրիատի 646 ուսանողների տվյալներ, որոնք համաձայնել են իրենց ակադեմիական փաստաթղթերի հասանելիություն տրամադրել: Մասնակիցները հայտնել են, թե շաբաթական քանի ժամ են ծախսում դասախոսությունների, աշխատանքի, աշխատանքի, ճանապարհի և այլ գործունեության վրա: Պարզվել է, որ ամենաշատ խիտ գրաֆիկ ունեցող ուսանողներն ավելի քիչ են տառապում դեպրեսիայից և ավելի բարձր գնահատականներ են ստանում, քան իրենց ավելի ազատ հասակակիցները: Այնուամենայնիվ, ժամանակի քրոնիկական անբավարարության զգացողությունը, որը հայտնի է որպես «ժամանակի ճնշում», հանգեցրել է տագնապայնության աճի: Հետազոտողների կարծիքով՝ օրացույցում առաջադրանքների մեծ քանակն ինքնին չի վնասում հոգեկան վիճակին. շատ ավելի կարևոր է, թե ինչպես է մարդն ընկալում այդ զբաղվածությունը:
Խիտ ժամանակացույցը կարող է պաշտպանություն ապահովել ռեժիմի և մշտական սոցիալական շփման միջոցով, բայց այն պետք է լինի նաև իմաստալից, կառավարելի և չընկալվի որպես մշտական շտապողականություն: Եթե այն ուղեկցվում է ժամանակի քրոնիկական ճնշմամբ, օգուտներն անհետանում են, և վնասը հոգեկան վիճակի համար մեծանում է:
Մասնագետներն ընդգծել են, որ ուշադրության կենտրոնացումն օգնում է մեղմել խիտ ժամանկացույցի բացասական հետևանքները: Ուսանողները, որոնք կարողացել են կենտրոնանալ ներկա պահի վրա, կարողացել են հաղթահարել ծանրաբեռնվածությունը՝ առանց հոգեկան առողջության հետ կապված խնդիրներ ունենալու: Միևնույն ժամանակ, մասնագետները զգուշացնում են, որ խիտ ժամաակացույցի պատճառով սոցիալական գործունեությունից հրաժարվելը կարող է հակառակ արդյունք տալ: Միայնությունը հաճախ կյանքը վերածում է միապաղաղ ռեժիմի, ինչը միայն ուժեղացնում է միայնության զգացումը և ցավոտ կերպով ձգձգում ժամանակը: Հետևաբար, խիտ ժամանակացույցը որպես հոգեբանական խնդիրների դարման դիտարկելը սխալ է. շատ ավելի կարևոր է զբաղված և սոցիալապես ակտիվ լինելը:
Հոգեբանները խորհուրդ են տալիս ժամանակացույցը լրացնել այնպիսի գործունեությամբ, որը կհամապատասխանի ձեր անձնական արժեքներին: Եթե շտապողականությունն անխուսափելի է, մասնագետները խորհուրդ են տալիս օգտագործել խոր շնչառության պրակտիկան՝ պահի մեջ մնալու համար: Չնայած ժամանակի ընդհանուր քանակը չի կարող փոխվել, հետազոտողները կարծում են, որ մարդը կարող է փոխակերպել դրա նկատմամբ իր վերաբերմունքը: