Սմարթֆոնի օգտագործման սովորությունները կարող են օգնել սթրեսի հայտնաբերմանը 76 տոկոս ճշգրտությամբ. գիտնականներ
08:41 16 հոկտեմբերի, 2026Կորեայի առաջավոր տեխնոլոգիաների ինստիտուտի (KAIST) հետազոտողները մշակել են արհեստական բանականության համակարգ, որը որոշում է սթրեսի ամենօրյա մակարդակը՝ հիմնվելով մարդու կողմից սմարթֆոնի օգտագործման սովորական ակտիվության վրա։
Հետազոտության արդյունքները հրապարակվել են «Proceedings of the ACM on Interactive, Mobile, Wearable, and Ubiquitous Technologies» ամսագրում։ Աշխատանքը ներկայացվել է ACM UbiComp/ISWC 2026 կոնֆերանսում, որը տեղի է ունեցել Շանհայում հոկտեմբերի 13-15-ին։
Այն վերլուծում է ոչ թե սարքի սեփականատիրոջ կողմից օգտագործվող հավելվածները, այլ այն, թե ինչ են նրանք անում՝ հաղորդագրություններ են գրում, տեղեկատվություն են որոնում համացանցում, վճարում են գնումների համա՞ր, թե՞ աշխատում են էլեկտրոնային նամակների վրա։
Ինչպես KAIST-ը հայտարարել է հոկտեմբերի 15-ին, արհեստական բանականության ոլորտի հաշվողության ամբիոնի պրոֆեսոր Ուիչին Լիի գլխավորած թիմը մշակել է SHIRBT-MMF տեխնոլոգիան։ Այն նույնականացնում է պարբերաբար կրկնվող գործողությունները և հաշվի է առնում դրանց տևողությունը, հաճախականությունը և տեքստի մուտքագրման օրինաչափությունները։
Սմարթֆոնների տվյալների միջոցով սթրեսը գնահատելու նախորդ մեթոդները հիմնականում հիմնված էին սարքի օգտագործման ժամանակի, հավելվածների գործարկման քանակի և հավելվածների որոշակի կատեգորիաների ակտիվության վրա։
Բայց երբ հավելվածները փոխվում էին կամ դրանց ինտերֆեյսները թարմացվում էին, հավաքված տվյալների բնույթը կարող էր փոխվել՝ նվազեցնելով երկարաժամկետ դիտարկումների հուսալիությունը։
Նոր համակարգը վերլուծում է կրկնվող վարքային օրինաչափությունները՝ անկախ կոնկրետ հավելվածից։ Օրինակ, KakaoTalk-ից LINE կամ WhatsApp անցնելը չի փոխում հիմքում ընկած վարքագիծը՝ հաղորդագրությունները մեսենջերում։ Հետևողական օրինաչափությունների որոնման՝ հետազոտողների մշակած մեթոդով համակարգը նույնականացնում է նման օրինաչափությունները մի քանի օրվա ընթացքում, և մեծ լեզվական մոդելը դրանց տալիս է հասկանալի անուններ՝ «հաղորդագրություններ մեսենջերում», «վեբ զննում», «ֆինանսական գործարքներ» և «աշխատանք էլեկտրական փոստի հետ»։ Տարբեր հավելվածներում գործողությունների դասակարգումը ստուգելիս ճշգրտությունը գերազանցել է 95 տոկոսը։
Ամենօրյա սովորությունների և սթրեսի միջև կապը գնահատելու համար հետազոտողները վերլուծել են 20-39 տարեկան 26 ուսանողների և գրասենյակային աշխատողների տվյալներ։ Կարճաժամկետ խմբում 16 մասնակիցներ ապահովել են միջինը 30,5 օրվա դիտարկումներ, մինչդեռ 10 հոգուց բաղկացած երկարաժամկետ խմբում միջին ժամանակահատվածը կազմել է 105,1 օր։ Մասնակիցներն ամեն օր ինքնագնահատում էին իրենց վիճակը, հետազոտողները ուսուցանում էին անհատականացված մոդելներ՝ սթրեսային և ոչ սթրեսային օրերը տարբերակելու համար։
Ընդհանուր առմամբ, բացահայտվել է կրկնվող վարքագծի 29 տեսակ։ Միջին հաշվով, յուրաքանչյուր մասնակից պարբերաբար կատարում էր դրանցից մոտավորապես յոթը։ Լավագույն մոդելը սթրեսը նույնականացրել է կարճաժամկետ խմբում 75.9 տոկոս և երկարաժամկետ խմբում 73.8 տոկոս ճշգրտությամբ։ Սա համապատասխանաբար 5,5 և 3,5 տոկոսային կետով ավելի բարձր է, քան հավելվածների օգտագործման վերլուծության վրա հիմնված ավանդական մոտեցման արդյունքները։