Վատ քունը կարող է 30 տոկոսով բարձրացնել կրծքի քաղցկեղի վտանգը. Frontiers
19:15 16 հոկտեմբերի, 2026Քնի ռեժիմի խախտումը կապված է կաթնագեղձի քաղցկեղի առաջացման բարձր ռիսկի հետ: Քնի ամենաանբարենպաստ սովորություններ ունեցող կանանց մոտ 30 տոկոսով ավելի հավանական է, որ կրծքագեղձի քաղցկեղ առաջանա՝ առողջ քնի ռեժիմ ունեցողների համեմատ։ Այս եզրակացությանն են հանգել չինացի գիտնականները՝ վերլուծելով ավելի քան 220 հազար մարդկանց տվյալները։ Հետազոտությունը հրապարակվել է «Frontiers in Endocrinology» ամսագրում։
Հետազոտողներն ուսումնասիրել են UK Biobank նախագծի 220 089 մասնակիցների տվյալները, որոնց առողջությունը վերահսկվել է միջինը 11,6 տարի։ Այս ընթացքում 8 459 մարդու մոտ ախտորոշվել է կրծքագեղձի քաղցկեղ։
Գիտնականները գնահատել են քնի որակը՝ օգտագործելով հինգ պարամետր և մասնակիցներին տվել են զրոյից հինգ միավոր։ Որքան բարձր է միավորը, այնքան ավելի առողջ են համարվել նրանց քնի ռեժիմները։ Երկու ծայրահեղ խմբերի համեմատությունը ցույց է տվել, որ քնի ամենաանբարենպաստ սովորություններ ունեցողները 30 տոկոսով կրծքագեղձի քաղցկեղ ունենալու ավելի բարձր ռիսկի են ենթարկված եղել։
Որպեսզի որոշեն, թե որ գործընթացներն են կարող բացատրել այս կապը, հետազոտողները նաև վերլուծել են արյան մեջ 251 նյութեր՝ կապված նյութափոխանակության հետ։ Հեղինակների հաշվարկների համաձայն՝ որոշ մետաբոլիկ ցուցանիշների փոփոխությունները կարող են բացատրել քնի ռեժիմների և կրծքագեղձի քաղցկեղի ռիսկի միջև հայտնաբերված կապի մոտ 13,5 տոկոսը։
Կապը պահպանվել է նույնիսկ հիվանդության նկատմամբ գենետիկ նախատրամադրվածությունը հաշվի առնելուց հետո։ Սակայն հետազոտությունը դիտորդական բնույթ էր կրում և չի ապացուցում, որ քնի խանգարումները ուղղակիորեն առաջացնում են կրծքագեղձի քաղցկեղ։ Արդյունքները նաև չեն նշանակում, որ քնի նորմալացումն ինքնին կարող է կանխել հիվանդությունը։