Գիտնականներն ստեղծել են ուլտրաձայնային համակարգ ոսկորների միկրոճաքերի հայտնաբերման համար

Ամերիկացի հետազոտողները մշակել են ուլտրաձայնային համակարգ, որը կարող է հայտնաբերել ոսկորների 0,5 միլիմետրից էլ փոքր միկրոճաքերը նույնիսկ նախքան նման վնասի տեսանելի դառնալը ստանդարտ ռենտգենյան ճառագայթով: OsteoSEE տեխնոլոգիան ստեղծվել է Մերիլենդ նահանգի Ջոնս Հոփքինսի համալսարանի կիրառական ֆիզիկայի լաբորատորիայի հետազոտողների կողմից, գրել է Ջոնս Հոփքինսի համալսարանը։

2026 թվականին մշակումը ստացել է R&D 100 մրցանակ, որը գնահատում է գիտական ​​և տեխնոլոգիական նորարարական նվաճումները։

Համակարգը նախատեսված է սթրեսային կոտրվածքների՝ կրկնվող լարվածության հետևանքով առաջացած ոսկրային վնասի վաղ հայտնաբերման համար: Նման վնասվածքները հատկապես տարածված են զինվորական անձնակազմի շրջանում և կարող են զգալիորեն սահմանափակել առաջադրանքներ կատարելու նրանց ունակությունը: Վաղ փուլերում միկրովնասվածքների հայտնաբերումը կարող է դժվար լինել ավանդական ախտորոշիչ մեթոդներով։

OsteoSEE-ն օգտագործում է ուլտրաձայնային սենսորներ, որոնք ձայնային ալիքները որոշակի անկյուններով ուղղորդում են դեպի ոսկորը: Համակարգը վերլուծում է ոսկրային հյուսվածքի խիտ արտաքին շերտի երկայնքով տարածվող մակերեսային ակուստիկ ալիքները: Դրանք զգայուն են փոքր կառուցվածքային փոփոխությունների նկատմամբ, ինչը հնարավորություն է տալիս հայտնաբերել կուտակվող վնասի և զարգացող կոտրվածքների նշանները:

Փորձարկման ընթացքում տեխնոլոգիան հայտնաբերել է 0,5 միլիմետրից էլ պակաս հաստությամբ ճաքեր (ստանդարտ բանկային քարտից փոքր)։ Հետազոտողները նաև հաստատել են, որ գրանցված ազդանշանները համապատասխանում են ոսկրային կառուցվածքի իրական փոփոխություններին։ Արդյունքները ստուգելու համար օգտագործվել է միկրոհամակարգչային տոմոգրաֆիա։

Նախագծի ղեկավար Աննա Նայթի խոսքով՝ վաղ ախտորոշումը կարող է օգնել կանխել լուրջ վնասվածքները և բարելավել զինծառայողների մարտական ​​պատրաստվածությունը։ Ի տարբերություն ռենտգենյան ճառագայթների, OsteoSEE-ն չի օգտագործում իոնացնող ճառագայթում, և առևտրային առումով մատչելի բաղադրիչների օգտագործումը կարող է հնարավորություն տալ հետազոտություններ անցկացնել անմիջապես վարժանքների կամ ռազմական գործողությունների ժամանակ։

Համակարգն ստեղծողները նաև ուսումնասիրում են ախտորոշումը ցածր ինտենսիվության իմպուլսային ուլտրաձայնի հետ համատեղելու հնարավորությունը, որն ուսումնասիրվում է որպես ոսկրերի վերականգնմանը նպաստող միջոց։ Տեխնոլոգիան կարող է օգտագործվել ոչ միայն ռազմական, այլև սպորտային բժշկության և մանկաբուժության մեջ։