Ավանդական էնդոսկոպների փոխարեն. գիտնականները փորձարկել են օձ ռոբոտ՝ բարակ աղիի հետազոտման համար

Ամերիկացի հետազոտողները մշակել են փափուկ ռոբոտի նախատիպ, որն օձի պես շարժվում է բարակ աղիով և կարող է կատարել ախտորոշիչ գործողություններ։

Նախնական կլինիկական փորձարկումների ժամանակ սարքը 11 րոպեում անցել է մոտավորապես 1,8 մետր աղիք՝ ապահովելով վիզուալացում, հյուսվածքների նմուշառում և հեղուկի տեղային մատակարարում։

Մշակումը կարող է նպաստել աղիքային բորբոքային հիվանդությունների, ներքին արյունահոսության և ուռուցքների ախտորոշմանը։

BIOSENTER անվամբ ռոբոտը մշակվել է Տեխասի համալսարանի Հարավարևմտյան բժշկական կենտրոնի UT Southwestern) կենսաբժշկական ինժեներիայի և ներքին բժշկության դոցենտ Բինբին Ինի մասնակցությամբ։ Հետազոտության արդյունքները հրապարակվել են Science Robotics ամսագրում։

Մեծահասակ մարդու բարակ աղին հասնում է մոտավորապես վեց մետր երկարության և ձևավորում է բազմաթիվ կորեր: Դրա ներքին մակերեսը պատված է լորձաթաղանթով, ինչը դժվարացնում է օրգանի ներսում կողմնորոշվելն ու միաժամանակ բժշկական միջամտություններ կատարելը: Գոյություն ունեցող երկփուչիկավոր էնտերոսկոպները թույլ են տալիս ուսումնասիրել դժվարամատչելի հատվածները, սակայն դրանք պահանջում են մասնագիտացված վերապատրաստում, դժվար են կառավարվում և կապված են որոշակի ռիսկերի հետ: Բացի այդ, միջամտությունները ժամանակատար են, ինչը սահմանափակում է օրական հետազոտվող հիվանդների թիվը։

BIOSENTER-ը համատեղում է ճկուն մարմինը, վերահսկվող շարժումը և մասնագիտացված կառուցվածքները, որոնք ոգեշնչված են օձերի թեփուկավոր մաշկից և ճապոնական կիրիգամի՝ թուղթ կտրելու և ծալելու միջոցով եռաչափ ձևերի ստեղծման արվեստից: Սարքն ունի կևլարով ամրացված փչովի խցիկներ: Փչելիս այդ խցիկները թույլ են տալիս, որ սարքը ձգվի և թեքվի՝ ընդօրինակելով օձի մկանների շարժումները:

Ռոբոտի գլուխն ու պոչն ունեն պոլիմերային թաղանթներ՝ փոքր ելուստներով։ Լայնացման դեպքում դրանք օգնում են սարքին կպչել լորձաթաղանթին և առաջ շարժվել՝ առանց ավանդական փուչիկային համակարգերի կողմից պահանջվող աղիքային ինտենսիվ ձգման։ Կենտրոնական ալիում կարելի է տեղավորել վիզուալացման, բիոպսիայի և թերապևտիկ ներարկման գործիքներ։

Թիմն այժմ կատարելագործում է դիզայնը՝ օգտագործելով արհեստական ​​բանականություն, նպատակ ունենալով օպտիմալացնել թաղանթի կառուցվածքը և բարելավել ռոբոտի շարժումները։ Ապագայում հետազոտողները հույս ունեն մշակել համակարգեր, որոնք կարող են ինքնուրույն կողմնորոշվել աղիներում։

Սակայն մարդկանց վրա փորձարկումներ դեռ չեն կատարվում։ Թիմը պետք է փորձարկի սարքի անվտանգությունն ավելի երկար հատվածներում, գնահատի դրա օգտագործման հեշտությունը և ուղղակիորեն համեմատի դրա արդյունավետությունը առկա էնտերոսկոպիայի մեթոդների հետ։ Եթե տեխնոլոգիան ապացուցի իր արդյունավետությունը, այն կարող է պարզեցնել և ընդլայնել անհրաժեշտ միջամտությունների հասանելիությունը պացիենտներին բարակ աղիի հետազոտությունների դեպքում։

Հետևեք NEWS.am Medicine-ին Facebook-ում և Twitter-ում