Հավանեք մեր էջը ֆեյսբուքում

 

Ճանաչենք հիվանդությունները. բոտուլիզմ

8 նոյեմբերի, 17:41

Հնարավոր է՝ որոշ հիվանդությունների մասին ձեր կյանքի ընթացքում ընդհանրապես չեք լսել, եթե, իհարկե, բժիշկ չեք: Սակայն կան հիվանդություններ, որոնց յուրաքանչյուրը կարող է բախվել, եւ չի կարելի դրանց մասին չիմանալ:

NEWS.am Medicine-ը նոր խորագրի ներքո ներկայացնում է այն հիվանդությունները, որոնց մասին յուրաքանչյուր մարդ պետք է իմանա, որպեսզի դրանց ներկայացրած վտանգների մասին պատկերացում ունենա, իմանա ինչպես պաշտպանվել դրանցից եւ ինչ պետք է անել, եթե, այնուամենայնիվ, հիվանդացել եք:

Այսօրվա թեման բոտուլիզմն է:

Բոտուլիզմ

Բոտուլիզմը մահացու, ինֆեկցիոն թունավորման հիվանդություն է: Հիվանդության հարուցիչն է Clostridium botullini-ն, որը հողի եւ շատ կենդանիների աղիների մեջ է ապրում: Կենդանու կղանքի հետ մանրէն հայտնվում է հողի մեջ, որտեղից ընկնում է սննդամթերքի, առավել հաճախ՝ բանջարեղենի եւ սնկերի մեջ:

Բակտերիան ինքնին մարդու համար վտանգավոր չէ, սական թթվածնի քիչ պարունակությամբ միջավայրում  (օրինակ՝ պահածոներում) այն սկսում է թույներ արտադրել, որոնք օրգանիզմ ընկնելով՝ ստամոքսի լորձաթաղանթի եւ աղիների միջոցով արյան մեջ են ներծծվում եւ ախտահարում են նյարդային համակարգի տարբեր հատվածները: Հիվանդությունը բավական արագ է զարգանում, առաջացնում է նյարդային ազդակի փոխանցման խանգարում  եւ ամբողջ օրգանիզմում մկանների կաթված: Բուժման բացակայության դեպքում շնչուղիների կաթվածը հանգեցնում է հիվանդի մահվան:

Բոտուլաթույնը աշխարհում հայտնի բնական ամենաուժեղ թույներից մեկն է. այն 375 հազար անգամ ավելի ուժեղ է, քան բոժոժավոր օձի թույնը, իսկ մարդու համար մահացու չափաքանակն է մարմնի 50 կգ զանգվածի համար 5 նգ-ը:

Դեպքերի գերակշիռ մասում բոտուլիզմով թունավորվելու պատճառը պահածոյացված սնկերն են եւ տնային պայմաններում պատրաստված բանջարեղենը: Քանի որ տարայի մեջ բոտուլաթույնը բներով է կուտակվում, նույն տարայի մթերքից օգտված ոչ բոլոր մարդիկ են հիվանդանում:

Ախտանշաններ

Բոտուլիզմի դեպքում գաղտնի շրջանը կարող է տեւել մի քանի ժամից մինչեւ մի քանի օր (դեպքեր են եղել, երբ հիվանդությունը երեւան է եկել թունավորվելուց հետո 12 օր անց): Կարծիք կա, որ որքան ծանր է հիվանդությունը, այնքան գաղտնի շրջանը կարճատեւ է:

Բոտուլիզմի առաջին նշաններն են սրատեսության խանգարումը՝ աչքերում մշուշ է առաջանում, մոտիկ գտնվող իրերի վատ տարբերակումը, երկտեսությունը, շլությունը: Այնհետեւ կարող են առաջանալ խոսքի խանգարում, թուլություն, բերանի չորություն, կլլման խանգարում, ձայնի փոփոխություն, սրտխառնոց եւ փսխում, ջրիկ կղանք եւ այլ ախտանշաններ: Մարմնի ջերմաստիճանը կարող է նորմալ կամ բարձր լինել:

Մարդիկ այս ախտանշանները հաճախ ընդունում են որպես ալկոհոլային կամ սովորական թունավորման նշաններ եւ ժամանակին չեն դիմում բժշկի, ինչը զգալիորեն նվազեցնում է նրանց առողջանալու հավանականությունը:

Առաջին օգնություն

Բոտուլիզմի ժամանակ առաջին օգնություն չի պահանջվում. անհրաժեշտ է շտապ բժշկի դիմել: Փսխում առաջացնելը, ստամոքսի եւ աղիների լվացումն անիմաստ են, քանի որ թույնը ստամոքսից արագորեն արյան մեջ է ներծծվում. այն արյան մեջ է հայտնվում առաջին ախտանշանների հայտնվելուց ավելի վաղ:

Բուժում

Ախտորոշումը սովորաբար ինֆեկցիոնիստի կողմից կատարվում է կլինիկական պատկերի հիման վրա եւ հաստատվում է սնունդի մնացորդի բակտերիոլոգիական հետազոտությամբ, որի օգտագործումից հետո հիվանդի ինքնազգացողությունը վատացել է:

Հիմնական բուժումը հակաբոտուլինային շիճուկի ներարկումն է, որը թույնը չեզոքացնում է: Դա կատարվում է հիվանդանոցային պայմաններում, ուստի բոտուլզմն անհնար է տանը բուժել եւ վտանգավոր է հիվանդի կյանքի համար:

Հիվանդանոցային բուժման ընթացքում նաեւ փոխարինում են բոտուլաթույնի հետեւանքով առաջացած վնասվածքները՝ շնչառական մկանունքի չգործելու դեպքում միացնում են արհեսատական շնչառության սարք, կլլման խանգարման դեպքում կազմակերպում են զոնդի միջոցով արհեստական կերակրում եւ այլն:

Բոտուլիզմի դեպքում հիվանդանոցային բուժումը տեւում է գրեթե երեք շաբաթ:

Հարկ է նշել, որ բոտուլիզմի ժամանակ իմունիտետը չի զարգանում, ինչը նշանակում է, որ այս հիվանդությամբ կարելի է բազմիցս հիվանդանալ:

Կանխարգելում

Բոտուլիզմով չհիվանդանալու համար խորհուրդ է տրվում չօգտագործել պահածոյացված մթերքներ եւ տնային պայմաններում պատրաստված մթերապաշարներ: Գործարաններում պահածոները հատուկ պայմաններում են պատրաստվում՝ հատուկ տեխնոլոգիաների օգտագործմամբ եւ բարձր ջերմաստիճանների պայմաններում, հետեւաբար՝ դրանցից բոտուլիզմով վարակվելու հավանականությունը շատ փոքր է: Տանը պարզապես անհնար է այս պայմանների եւ պահածոների լիակատար անվտանգության ապահովումը, նույնիսկ եռացնելը Clostridiumbotullini բակտերիան չի սպանում:

Եթե, այնուամենայվիվ, պատրաստվում եք տանը պատրաստված պահածո ուտել, մասնագետները խորհուրդ են տալիս ուտելուց առաջ այն 20-25 րոպե եռացնել:

Նշենք, որ տանը պատրասված մուրավաները սովորաբար անվտանգ են եւ բոտուլիզմի պատճառ չեն դառնում, եթե դրանց մեջ շաքարի պարունակությունը 50 տոկոսից ավելի է:

Վերջաբանի փոխարեն

Բոտուլիզմը մահացու հիվանդություն է, սակայն այն կանխելը բավական հեշտ է՝ բավական է ուղղակի տանը պատրաստված պահածոյացված եւ մթերված մթերք չուտելը: Հիվանդության առաջին ախտանշանների դեպքում  անհրաժեշտ է բժշկի դիմել եւ նրան հայտնել, որ տնային պահածո եք կերել: Ոչ մի դեպքում չի կարելի տնային պայմաններում բոտուլիզմը բուժելու փորձ կատարել. առանց հատուկ շիճուկի ներարկման, որը միայն հիվանդանոցներում է առկա, հիվանդն ավելի շուտ կմահանա:

NEWS.am Medicine

loading...
 

  • Այս թեմայով
  • Տեսանյութեր
 
 
 
  • Իրադարձությունների օրացույց
 
  • Արխիվ
 
  • Ամենաընթերցվածը

ամիս

շաբաթ

օր

 
  • Հետեվեք մեզ Ֆեյսբուքում
 
  • Հարցում
Եթե պոլիկլինիկաները վճարովի դառնան բարձր եկամուտ ունեցող մարդկանց համար, կբարձրացնի՞ դա ծառայության որակը
Այո, քանի որ պոլիկլինիկաները արդիականացման համար գումար կունենան
Ոչ, դա միայն կմեծացնի կոռուպցիոն ռիսկերը
Ոչ, քանի որ բարձր եկամուտներով մարդիկ պոլիկլինիկա չեն գնում
Չգիտեմ