Կոպենհագենում ընթացող Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության եվրոպական տարածաշրջանային կոմիտեի 66-րդ նստաշրջանին Հայաստանը ներկայացնող ՁԻԱՀ-ի կանխարգելման հանրապետական կենտրոնի տնօրեն Սամվել Գրիգորյանը ԱՀԿ-ի եվրոպական տարածաշրջանում վարակիչ հիվանդությունների վերացմանը նվիրված աշխատանքային հանդիպման ընթացքում ներկայացրել է ՀՀ առողջապահության նախարարի պաշտոնակատար Արմեն Մուրադյանի խոսքը։ Դրանում մասնավորապես նշվել է, որ այս տարվա հունիսին Նյու Յորքում կայացած ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայի բարձր մակարդակի հանդիպման ժամանակ Հայաստանին շնորհվել է մորից երեխային ՄԻԱՎ-ի փոխանցման վերացումը փաստող հավաստագիր:

«Այդպիսով Հայաստանը, Բելառուսի հետ մեկտեղ, դարձավ եվրոպական տարածաշրջանի երկրների թվում առաջինը, որն արժանացավ նման բարձր գնահատականի:

Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության վալիդացիայի գլոբալ կոմիտեի կողմից հաստատված Հայաստանի հանրային առողջապահության այս նշանակալի ձեռքբերումը երկար տարիների աշխատանքի արդյունք է եւ վկայում է այն մասին, որ ՁԻԱՀ-ի եւ նախածննդյան խնամքի արդյունավետ ծառայությունների, ինչպես նաեւ մորից երեխային ՄԻԱՎ-ի փոխանցման կանխարգելման ինտեգրված համակարգի ստեղծմանն ուղղված նպատակային ջանքերն ու հետեւողական քայլերը վերջին 15 տարիներին մեր երկրում տվել են իրենց պտուղները: Մորից երեխային ՄԻԱՎ-ի փոխանցման վերացման գործում Հայաստանի ձեռքբերումը ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ին հակազդման միջոցառումների բաղկացուցիչն է: Երկրում ստեղծված են ՄԻԱՎ վարակի համաճարակի արդի մարտահրավերներին արձագանքման համարժեք կառույցներ, ինչն ապահովում է հիվանդությունների վաղաժամ ախտորոշում, բոլոր կարիք ունեցողներին որակյալ բուժօգնության, առավել արդյունավետ բուժման եւ բժշկական այլ ծառայությունների տրամադրում:

Հայաստանն այն երկրներից է, որտեղ առկա է ուժեղ քաղաքական աջակցություն եւ հանձնառություն մորից երեխային ՄԻԱՎ-ի փոխանցման կանխարգելման գործին: Մոր եւ մանկան առողջության պահպանումը, այդ թվում ՄԻԱՎ վարակ ունեցող մայրերից վարակից զերծ երեխաների ծնունդը, Հայաստանի առողջապահական համակարգի գերակա խնդիրներից են եւ այսպիսի կարեւոր հավաստագիր ստանալը մեզ համար ինքնանպատակ չէ: Այսուհետ մենք կշարունակենք ջանքեր գործադրել ձեռք բերած կարգավիճակը պահպանելու համար:

Լայնածավալ պատվաստումների շնորհիվ 2008 թվականից ի վեր Հայաստանում չեն արձանագրվել կարմրուկի եւ կարմրախտի տեղային դեպքեր եւ երկիրը հասել է այդ վարակների վերացմանը: Կարմրուկից եւ կարմրախտից զերծ երկրի կարգավիճակը Հայաստանը պահպանում է շնորհիվ նշված հիվանդությունների դեմ պատվաստումներում նպատակային խմբերի բարձր ընդգրկվածության։ Այդ խմբի 1 եւ 6 տարեկան երեխաների շուրջ 96-97%-ն ընդգրկվում է կարմրուկի եւ կարմրախտի դեմ պատվաստումներում:

1994-2005 թվականներն ընկած ժամանակահատվածում Հայաստանում արձանագրվել է մալարիայի հետէլիմինացիոն բռնկում: ԱՀԿ-ի տեխնիկական եւ մեթոդական աջակցությամբ երկրում սկսվեցին մալարիայի դեմ պայքարի լայնածավալ միջոցառումներ: Հայաստանը հաջողությամբ ավարտեց մալարիայի վերացման գործընթացը. 2006 թվականից ի վեր Հայաստանում մալարիայի տեղային դեպքեր չեն արձանագրվել: 2011 թվականին երկիրն անցել է հավաստագրման գործընթաց եւ ստացել մալարիայից զերծ երկրի կարգավիճակ: Հաշվի առնելով, որ երկրի բնակլիմայական պայմանները նպաստավոր են մալարիայի փոխանցման համար, ներկայումս մեր խնդիրն է երկրում բարենպաստ համաճարակային իրավիճակի պահպանումը կանխարգելիչ միջոցառումներին աջակցելու եւ բերովի դեպքերի հետեւանքով մալարիայի տարածումը կանխելու միջոցով»:

Հանդիպման ընթացքում կարմրուկի եւ կարմրախտի վերացումը վավերացնող ԱՀԿ-ի եվրոպական տարածաշրջանային հանձնաժողովի անունից Հայաստանին հանձնվել են 2012 թվականի հունվարից 2014 թվականի դեկտեմբերն ընկած ժամանակահատվածում կարմրուկի եւ կարմրախտի վերացումը փաստող վկայականներ, որոնցում նշված է, որ դրանով երկիրն էապես նպաստում է ամբողջ եվրոպական տարածաշրջանում կարմրուկի եւ կարմրախտի վերացման նպատակին: Իսկ ԱՀԿ-ի եվրոպական տարածաշրջանային գրասենյակի տնօրեն Ժ.Յակաբի անունից հանձնված շնորհակալագրում նշված է, որ 2016 թվականի ապրիլին հայտարարվել է տարածաշրջանում մալարիայի տեղային փոխանցման ընդհատման մասին: Այդպիսով, եվրոպական տարածաշրջանը դարձել է մալարիայից զերծ առաջին տարածաշրջանն աշխարհում: Ժ.Յակաբը ԱՀԿ-ի անունից տարածաշրջանի երկրներին շնորհակալություն է հայտնել կայուն քաղաքական հանձնառության, բարձր զգոնության եւ ներդրված միջոցների համար, որոնք հնարավոր դարձրեցին այդ ձեռքբերումը: