նախընտրելի դարձնել
Համավարակի առաջին ալիքի ընթացքում COVID-19-ով հոսպիտալացված մարդկանց ճանաչողական ունակությունները մնում են սպասվածից ցածր նույնիսկ տարիներ անց, և կան որոշ ապացույցներ, որ դա նրանց ստիպում է փոխել աշխատանքը: Հետազոտությունը հրապարակվել է The Lancet հանդեսում:
«Մենք հայտնաբերեցինք, որ միջին ճանաչողական դեֆիցիտը համարժեք է 10 IQ միավորի՝ ելնելով նրանց տարիքինց և այլ հանգամանքներից», - ասում է Օքսֆորդի համալսարանի հետազոտող Մաքսիմ Տակեն:
Նրա թիմը Մեծ Բրիտանիայում ուսումնասիրել է COVID-19-ով հոսպիտալացված և մինչև 2021 թվականի մարտի 31-ը հիվանդանոցից դուրս գրված 475 մարդու: Նրանք բոլորը հիվանդանոցից դուրս գալուց վեց ամիս անց՝ մեկ այլ հետազոտության շրջանակում հոգեբուժական և ճանաչողական թեստավորումներ են անցել, գրում է Planet Today-ը: Տակեի թիմը խնդրել է նրանց երկու-երեք տարի անց կրկնել թեստավորումը և պարզել է, որ մարդկանց շրջանում ճնշվածության, տագնապի և հոգնածության ախտանիշները միջինում վատթարացել են:
Ընդհանուր առմամբ, նրանց 47 տոկոսը երկրորդ գնահատման ժամանակ 6 ամսվա 34 տոկոսի համեմատ ունեցել է միջին կամ ծանր դեպրեսիա, մինչդեռ 40 տոկոսն առաջին թեստերի 26 տոկոսի համեմատ ունեցել է միջին կամ ծանր հոգնածություն: Միջին կամ ծանր տագնապ ունեցող մարդկանց մասնաբաժինը ցույց է տվել ավելի փոքր փոփոխություններ՝ 23 տոկոսից հասնելով 27 տոկոսի: Ճանաչողական թեստերի արդյունքները մնացել են անփոփոխ՝ 10 IQ միավորին համարժեք միջին ճանաչողական դեֆիցիտով:
Անհասկանալի է՝ ինչու են այդքան շատ մարդկանց ախտանիշները վատացել, սակայն թիմը բացահայտել է, որ նրանք, ովքեր նախնական հոգեբուժական թեստերի ժամանակ ավելի ծանր ախտանիշներ են ունեցել, ավելի հավանական է, որ դրանք ժամանակի ընթացքում վատթարացել են: Տակեն պատմում է, որ մասնակիցներից մեկն ասել է, որ դժվար էր երեք տարի շնչարգելություն ունենալ և դեպրեսիայից չտառապել:
Թիմը միաժամանակ պարզել է, որ մասնակիցների ավելի քան մեկ քառորդը հոսպիտալացումից հետո փոխել է զբաղմունքի բնույթը, ընդ որում զբաղմունք փոխածների կեսը նշել է, որ դա արել է վատառողջության պատճառով: Հետազոտողները մեծ կապ են հայտնաբերել զբաղմունքի փոփոխության և ճանաչողական ունակությունների անկման միջև, բայց ոչ ճնշվածության, տագնապի կամ հոգնածության հետ: Դա հուշում է, որ շատ մարդիկ փոխում են զբաղմունքի բնույթը ոչ թե էներգիայի կամ հետաքրքրության պակասի պատճառով, այլ որովհետև չեն կարողանում հաղթահարել իրենց նախկին դերի ճանաչողական պահանջները, ասում է Տակեն:
Նա խոստովանում է, որ ուսումնասիրությունն ունի որոշ լուրջ սահմանափակումներ։ Թեև շուրջ 2500 մարդ հրավիրվել է մասնակցելու հետազոտությանը, միայն հինգերորդ մասն է պատասխանել, ուստի պարզ չէ՝ որքանով է ներկայացուցչական հետազոտությունը: Քանի որ մասնակիցները նախքան հոսպիտալացումը չեն փորձարկվել, համեմատության համար ելակետային տվյալներ չկան, ասում է թիմի անդամ Փոլ Հարիսոնը, որը նույնպես Օքսֆորդի համալսարանից է: Փոխարենը, այն բացահայտումը, որ մարդիկ կորցրել են միջինը 10 IQ միավոր, հիմնված է նույն տարիքի, սեռի և կրթական մակարդակի մարդկանց համար, որը հիմնված է Great British Intelligence Test կոչվող հարցման վրա:
