Գիտնականների վերջերս կատարած հետազոտությունն ուշադրություն է հրավիրել տարեցների շրջանում առողջական տարածված վիճակի և բուժման եղանակից զուրկ  լուրջ ճանաչողական ունակությունների միջև հնարավոր կապի վրա:

Տարբեր երկրներից զգալի թվով մասնակիցների ներառող նոր վերլուծությունը հետազոտողներին հնարավորություն տվեց ենթադրել, որ այս վիճակը վերահսկել օգնող դեղամիջոցները կարող են նաև որոշակի դեր խաղալ քայքայիչ հիվանդության զարգացումը կանխելու գործում, գրում է Inside Precision Medicine բժշկագիտական հանդեսը:

Հետազոտությունը, որի արդյուքները վերջերս հրապարակվել է Neurology հանդեսրում, առաջարկում է բնակչության մեծ մասի վրա ազդեցություն ունենալու ունակ նոր պատկերացումներ, գրում է «Ֆոկուս»-ը։ Գիտական ​​աշխատանքի ընթացքում գիտնականներն ուսումնասիրել են 60 տարեկան և բարձր տարիքի ավելի քան 31 հազար մարդու տվյալներ և հայտնաբերել ճանաչողական ունակությունների առողջության զգալի տարբերություններ՝ կախված նրանից՝ ինչպես է ընթացել այս կամ այն հիվանդության ապաքինումը:

Հետազոտողները նշել են, որ այն մարդիկ, ովքեր չեն զբաղվել իրենց արյան ճնշման խնդիրների բուժմամբ, ունեին ճանաչողական խանգարումների զարգացման զգալիորեն ավելի բարձր ռիսկ, քան արյան ճնշումը վերահսկելու համար քայլեր ձեռնարկածները:

Այս արդյունքները լրացնում են ավելի ու ավելի մեծ քանակությամբ ապացույցներ, որոնք հուշում են օրգանզիմն առողջ վիճակում պահելու վաղ և հետևողական սովորության կարևորությունը՝ իբրև ճանաչողական լուրջ խանգարումների դեմ հուսալի պաշտպանություն: Հանրային առողջության համատեքստում այս բացահայտումները հատկապես հրատապ են՝ հաշվի առնելով արյան ճնշման խնդիրների լայն տարածվածությունը:

«Մեր մետաանալիզը*, որը ներառում էր մարդկանց ամբողջ աշխարհից, ցույց տվեց, որ արյան ճնշման դեղեր ընդունելն առնչվում է ամբողջ կյանքի ընթացքում Ալցհայմերի հիվանդության զարգացման ռիսկի նվազեցմանը», - ասում է հետազոտության առաջատար հեղինակ, պրոֆեսոր Մեթյու Ջ. Լենոնը:

*Մետաանալիզը (meta-analysis) գիտական մեթոդաբանության հասկացություն է։ Նշանակում է վիճակագրության մեթոդներով մի քանի հետազոտությունների արդյունքների միավորում, մեկ կամ մի քանի փոխկապակցված գիտական հիպոթեզների ստուգման համար։ Մետաանալիզում օգտագործվում են կամ օրիգինալ հետազոտությունների նախնական տվյալներ, կամ ամփոփում են մեկ խնդրի վերաբերյալ հրապարակված (երկրորդային) հետազոտությունների արդյունքները։ Մետաանալիզը համակարգված վերանայման հաճախակի, բայց ոչ պարտադիր բաղադրիչն է։

Այս արդյունքները ցույց են տալիս, որ տարիքի հետ արյան բարձր ճնշման բուժումը շարունակում է մնալ Ալցհայմերի հիվանդության զարգացման ռիսկի նվազեցման ամենակարևոր գործոնը»:

Շատ մեծահասակներ բախվում են այս խնդրին, բայց միայն նրանցից ոմանք են արդյունավետ կերպով հաղթահարում այն: Ալցհայմերի հիվանդությունն ավելի լայն հետևանքներ ունի ոչ միայն անհատական ​​առողջության, այլ նաև ընդհանուր առողջապահական համակարգերի համար, քանի որ այդ պայմանը նաև առնչվում է անգործության հետևանքով առաջացած այլ լուրջ ռիսկերին: Հետազոտողների ուսումնասիրությունն ընդգծում է, որ թեև ճանաչողական ունակությունների անկման բուժման ժամանակակից եղանակներ գոյություն ունեն, դրանք զգալի ծախսերի և հնարավոր կողմնակի ազդեցությունների հետ են կապված:

Դա տվյալ հիվանդության բուժման մատչելի եղանակների հեռանկարն առավել գրավիչ է դարձնում, միաժամանակ բարելավելով մեր ընդհանուր առողջական վիճակը: Սակայն հետազոտությունը միաժամանակ նշում է, որ նման ռազմավարությունների ազդեցությունը կարող է տարբերվել Ալցհայմերից՝ նայած ճանաչողական խնդրի տեսակի, ինչը մատնանշում է տեխնիկան ուղեղը հիվանդություններից պաշտպանելու վերաբերյալ վերջնական պնդում անելու բարդությունը:

Բժշկական համայնքը շարունակում է ուսումնասիրել այդ կապերը, և այս հետազոտության արդյունքները ևս մեկ անգամ ընդգծում են ընդհանուր առողջության մշտական մոնիտորինգի և պահպանման կարևորությունը, ինչը կարող է նպաստել ճանաչողական ունակությունների անկմանը:

Թեև ուսումնասիրությունը վերջնական պատասխաններ չի տալիս, այն հնարավորություն է բացում հետագա ուսումնասիրության համար, թե ինչպես առողջապահական պարզ միջոցները կարող են կյանքի ուշ շրջանում պոտենցիալ կերպով նվազեցնել ավելի լուրջ հիվանդությունների զարգացման ռիսկը: