Կազանի դաշնային համալսարանի (ԿԴՀ) աշխատակիցները, օգտագործելով մի շարք փորձարարական եւ հաշվողական մեթոդներ, ուսումնասիրել են սպիտակուցային ֆիբրիլների ձեւավորման գործընթացները, որոնք ընկած են անբուժելի նեյրոդեգեներատիվ հիվանդությունների հիմքում, ինչպիսին է Ալցհեյմերի հիվանդությունը, ինչպես նաեւ տարբեր քիմիական ազդեցությունների միջոցով նման գործընթացների դանդաղեցման հնարավորությունը:

Պաթոգեն սպիտակուցները հաճախ չունեն տարածական կառուցվածք, ինչը թույլ է տալիս հեշտությամբ փոխազդել այլ սպիտակուցների հետ, հայտնել է ՌԴ ԿԳՆ մամուլի ծառայությունը։ Դրանք գոյություն ունեն բազմազան կառուցվածքների տեսքով, որոնք շարունակաբար, շատ կարճ ժամանակահատվածներում փոխակերպվում են միմյանց: Ժամանակի որոշակի կետերում դրանք կարող են նմանվել սովորական սպիտակուցների դասավորված կառուցվածքներին, բաղկացած լինել պարույրներից կամ պարունակել երկարացված ոլորաձեւ շղթաներ, որոնք կոչվում են բետա-թերթեր:

«Նման սպիտակուցներն անվանում են չկառուցակցված կամ ներքնապես չկարգավորված։ Կայուն տարածական կառույցի բացակայությունը խիստ դժվարացնում է  ինչպես նման մոլեկուլների փորձնական ուսումնասիրությունը, այնպես էլ դրանց համակարգչային մոդելավորումը։ Նաեւ շատ դժվար է կանխատեսել, թե ինչպես կարող է նման մոլեկուլը փոխազդել ուրիշների հետ, ինչ նյութերի հետ կարող է ազդել անցանկալի ագրեգացման գործընթացների վրա»,- ասել է  հետազոտության հեղինակներից մեկը, ԿԴՀ Ա.Մ. Բուտլերովի անվան քիմիայի ինստիտուտի առաջատար հետազոտող Իգոր Սեդովը։

Գիտնականները մշակել են չկառուցակցված սպիտակուցների համակարգչային մոլեկուլային մոդելավորման տեխնիկա, որոնք կարող են ինքնաբերաբար ձեւավորել չլուծվող ագրեգատներ՝ ամիլոիդ մանրաթելեր: Այլ մոլեկուլների ազդեցության տակ սպիտակուցի վարքագծի փոփոխության համակարգչային մոդելը հնարավորություն է տալիս որոնել ֆիբրիլների ձեւավորման արդյունավետ արգելակիչներ՝ պոտենցիալ թերապեւտիկ նյութեր:

Հեղինակները վերլուծել են մի քանի հնարավոր մոտեցումներ եւ ընտրել են օպտիմալը, ինչը թույլ է տալիս արագ ծածկել մոդելային պեպտիդի առավել հաճախ հանդիպող կառույցները: Այնուհետեւ ուսումնասիրվել է տարբեր նյութերի ազդեցությունն այդ պեպտիդի վրա։

«Կարեւոր է հասկանալ, որ նման սպիտակուցների բոլոր հնարավոր կառուցվածքների համակարգչային մոդելավորումը կամ, օրինակ, բոլոր կոնֆորմացիաները, որոնց միջով մոլեկուլը կանցնի նույնիսկ մեկ տասներորդ վայրկյանում, վեր է նույնիսկ շատ հզոր համակարգիչների հնարավորություններից: Ուստի օգտագործվում են հատուկ մեթոդներ, որոնք թույլ են տալիս արագ անցնել բոլոր կառույցներով, առանց էներգիայի նվազագույնի: Այդ մեթոդներն ակտիվ մշակման փուլում են, եւ միշտ չէ, որ ակնհայտ է, թե դրանցից որն ու ինչ պարամետրերով թույլ կտան սահմանափակ ժամանակում հասնել կոնվերգենցիային»,- մեկնաբանել է գիտնականը։

Հեղինակները հույս ունեն, որ մշակված մեթոդները կօգտագործվեն մի շարք միացությունների հակաագրեգացիոն ակտիվությունը բացատրելու համար՝ կապված բետա-ամիլոիդի՝ Ալցհեյմերի հիվանդության հետ կապված սպիտակուցի, ինչպես նաեւ որոշ այլ միացությունների հետ: Սա հնարավորություն կտա իրականացնել, այսպես կոչված, վիրտուալ սքրինինգ՝ մոլեկուլների զանգվածային փորձարկում որոշակի սպիտակուցների նկատմամբ ակտիվության համար, օգտագործելով հաշվիչ մեթոդներ: