Ըստ Medical Xpress-ի՝ Կալիֆոռնիայի Սան Ֆրանցիսկո քաղաքում կիրակի օրը ENDO 2025 էնդոկրին ընկերության ամենամյա հավաքում ներկայացված հետազոտության համաձայն՝ Միացյալ Նահանգներում ճարպակալման արդյունքում առաջացած քաղցկեղի մահացությունը վերջին երկու տասնամյակում եռապատկվել է։

33,000-ից ավել ճարպակալումից բխող քաղցկեղի մահվան դեպքեր ուսումնասիրած հետազոտությունը բացահայտել է քաղցկեղի մահացության կտրուկ աճ՝ հատկապես կանանց, տարեցների, բնիկ ամերիկացիների և սևամորթ ամերիկացիների շրջանում։

ԱՄՆ Հիվանդությունների վերահսկման և կանխարգելման կենտրոնների (CDC) տվյալներով՝ մեծահասակների 40,3%-ը տառապում է ճարպակալումից։

Բացի քաղցկեղի որոշ տեսակներից, ճարպակալումը բարձրացնում է լուրջ քրոնիկ հիվանդությունների զարգացման ռիսկը, ինչպիսիք են՝ բարձր արյան ճնշումը, խոլեստերինի բարձր մակարդակը, նախադիաբետը, 2-րդ տիպի շաքարային դիաբետը, սրտի հիվանդությունները, ինչպես նաև երիկամների քրոնիկ և տերմինալ փուլի հիվանդությունները։

Համաձայն CDC-ի տվյալների՝ ճարպակալումը կապված է քաղցկեղի 13 տեսակների զարգացման բարձր ռիսկի հետ։ Այս քաղցկեղները կազմում են Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում ամեն տարի ախտորոշվող քաղցկեղի բոլոր դեպքերի 40%-ը։

Խոսքը քաղցկեղի հետևյալ տեսակների մասին է.

  • Կերակրափողի ադենոկարցինոմա

  • Կուրծք (մենոպաուզայով կանանց մոտ)

  • Հաստ և ուղիղ աղիքներ

  • Արգանդ

  • Լեղապարկ

  • Ստամոքսի վերին մաս

  • Երիկամներ

  • Լյարդ

  • Ձվարաններ

  • Ենթաստամոքսային գեղձ

  • Վահանաձև գեղձ

  • Մենինգիոմա (գլխուղեղի քաղցկեղի տարատեսակ)

  • Բազմակի միելոմա

Հետազոտության հեղինակ Ահմեդ Ֆայզանը օգտագործել է CDC-ից ստացված մահացության տվյալները՝ 1999-ից 2020 թվականներին ԱՄՆ-ում ճարպակալումից բխող քաղցկեղի հետևանքով մահվան 33,572 դեպքեր վերլուծելու համար։

Նա պարզել է, որ տարիքի հետ կապված մահացության ցուցանիշները երկու տասնամյակի ընթացքում աճել են 3,73-ից մինչև 13,52՝ մեկ միլիոնի հաշվով, ընդ որում կտրուկ աճ է գրանցվել կանանց, տարեցների, սևամորթների, բնիկ ամերիկացիների և գյուղական բնակչության շրջանում։