Տեխասի համալսարանի բժշկության պրոֆեսոր Դեյվիդ Հյուստոնը բացատրել է, թե արդյոք մարդիկ կարող են փռշտալ բաց աչքերով։ Նա նաև պատասխանել է այն հարցին, թե արդյոք դա կարող է վնասել մեր աչքերը։ Բժիշկ Դեյվիդ Հյուստոնի խոսքով՝ բաց աչքերով փռշտալը բավականին հնարավոր է՝ հակառակ տարածված կարծիքի։ Նա ընդգծում է, որ փռշտալիս աչքերը փակելը պարզապես վեգետատիվ կամ բացասական ռեֆլեքս է, այսինքն՝ օրգանիզմի ավտոմատ ռեակցիա գրգռիչի նկատմամբ, որը կառավարվում է վեգետատիվ (վեգետատիվ) նյարդային համակարգի կողմից։ Սա նաև նշանակում է, որ ձեր մարմինը այս գործողությունը կատարում է առանց ձեր գիտակցված մասնակցության, գրում է Daily Mail-ը։

Մասնագետը պնդում է, որ այս ռեֆլեքսը կարելի է վերահսկողության տակ վերցնել։

«Բաց աչքերով փռշտալը հնարավոր է, ուստի այս գործընթացը ծրագրավորված կամ պարտադիր բան չէ», - ասում է Հյուստոնը։

Փռշտալը գործընթաց է, որի ընթացքում մարմինը ուժով օդ է դուրս մղում քթով և բերանով։ Ամենից հաճախ այս ռեակցիան առաջանում է, երբ վիրուս, ալերգեն կամ քիմիական նյութ է մտնում քթանցքեր։

«Փռշտոցը մեր մարմնի պաշտպանական մեխանիզմն է՝ քթից լորձը մաքրելու և օտար մարմինների ու մասնիկների մեր շնչուղիներ մուտքը կանխելու համար», - ասում է Պերդյուի համալսարանի բուժքույրական գործի դոցենտ Մեգ Սորգը։

Focus-ը հաղորդում է, որ փռշտոցը կարող է նաև լինել ավելի անսովոր գրգռիչների արձագանք։ «Սև պղպեղի և չիլի պղպեղի մեջ պարունակվող պիպերինի և կապսաիցինի նման միացությունները կարող են գրգռել քթի լորձաթաղանթների նյարդային վերջավորությունները և առաջացնել փռշտոց», - հավելում է Սորգը։

Որոշ մարդիկ կարող են նաև զգալ այսպես կոչված ֆոտոփռշտոցը, երբ պայծառ լույսը առաջացնում է փռշտոց։

Բայց անկախ նրանից, թե ինչն է նրանց ստիպում փռշտալ, շատ մարդիկ սովոր են փռշտալիս փակել աչքերը։ Այս ռեֆլեքսի պատճառը լիովին հասկանալի չէ, բայց մասնագետները նշում են, որ դա կարող է լինել մեր մարմնի կողմից մանրէներից պաշտպանվելու միջոցներից մեկը։

«Երբ դուք փռշտում եք, ձեր մարմինը մաքրում է ձեր շնչուղիները՝ քթի մեջ հայտնաբերելով գրգռիչ մասնիկներ։ Փռշտալիս ավտոմատ կերպով փակելով կոպերը՝ դուք կարող եք կանխել ավելի շատ գրգռիչների ներթափանցումը ձեր աչքերի մեջ», - ասում է բժիշկ Հյուստոնը։

Նա հավելում է, որ այս ռեֆլեքսը կարելի է հաղթահարել։ Հյուստոնը հավելում է, որ այս տեսակի փռշտոցը որևէ վնաս չի պատճառի աչքերին։

«Փռշտոցի ժամանակ առաջացող ճնշումը չափազանց փոքր է, որպեսզի ձեր աչքերը փռշտալու կամ դուրս ընկնելու պատճառ դառնա, եթե դրանք բաց են փռշտոցի ժամանակ։ Երբ աչքերում ճնշում է կուտակվում, դա սովորաբար գալիս է արյունից»,- ասում է նա։