Ամերիկացի հետազոտողները պարզել են, որ դեռահասության տարիքում քնի առանձնահատկությունները կարող են կապված լինել ուղեղի աշխատանքի հետ և կանխատեսել ապագայում վարքային խանգարումների ռիսկը։ Աշխատանքը հրապարակվել է Brain and Behavior (B&B) ամսագրում։

Գիտնականները վերլուծել են Adolescent Brain Cognitive Development (ABCD) նախագծի 2,8 հազար մասնակիցների տվյալները՝ միջինը մոտ 12 տարեկան տարիքում։ Երեք շաբաթվա ընթացքում երեխաները կրել են ֆիթնես-թևնոցներ, որոնք արձանագրել են քնի տևողությունն ու որակը։ Նաև նրանց մոտ ուղեղի հանգիստ վիճակի ՄՌՏ է անցկացվել, իսկ ծնողներին հարցաքննել են դեռահասների վարքի մասին։

Վերլուծությունը պարզել է, որ քնի խանգարումները կապված են ուղեղի այսպես կոչված լռելյայն ռեժիմի ցանցի փոփոխությունների հետ։ Դա համակարգ է, որն ակտիվ է հանգստի և ինքնավերլուծության ժամանակ: Նորմայից քիչ քնող դեռահասները ավելի հակված են ցույց տալ այս ցանցի ներսում կապի նվազում և ուշադրության հետ կապված այլ ուղեղային համակարգերի հետ կապի աճ:

Մեկ տարի անց այս ուսումնասիրության մասնակիցները ավելի հակված էին ունենալ արտաքին վարքային խնդիրներ՝ ագրեսիա, իմպուլսիվություն և ինքնատիրապետման դժվարություն: Այնուամենայնիվ, որևէ կապ չի հայտնաբերվել ներքին խնդիրների հետ, ինչպիսիք են անհանգստությունը կամ դեպրեսիան:

Աշխատության հեղինակները նշում են, որ քնի տևողությունն ու արդյունավետությունը տարբեր կերպ են ազդում ուղեղի վրա, իսկ հայտնաբերված նյարդացանցային օրինաչափությունները կարող են ձևավորվել ախտանշանների ի հայտ գալուց շատ առաջ։ Նրանց կարծիքով՝ քնի բարելավումը կարող է լինել դեռահասների մոտ վարքային խանգարումների կանխարգելման ուղիներից մեկը։