1990-2021 թվականներին 204 երկրի տվյալներն ընդգրկող հետազոտությունը մտահոգիչ միտում է ցույց տվել. երեխաների և դեռահասների մոտ շաքարախտի դեպքերը գրեթե կրկնապատկվել են՝ սկզբնական տարիների համեմատ աճելով 94%-ով։ Հատկապես կտրուկ աճել է 2-րդ տիպի շաքարախտի նոր դեպքերի հարաբերակցությունը, որն այժմ մի շարք տարածաշրջաններում երիտասարդների մոտ գերազանցում է առաջին տիպի շաքարախտի ցուցանիշը։

Նոր ուսումնասիրության արդյունքները հրապարակվել են Frontiers in Endocrinology ամսագրում։

Հայտնաբերված հիմնական ռիսկի գործոնը արյան մեջ գլյուկոզի բարձր մակարդակն է, որը կապված է ոչ ճիշտ սննդակարգի, նստակյաց ապրելակերպի և ճարպակալման հետ: Թեև շաքարախտի հետ կապված մահացությունները, ընդհանուր առմամբ, նվազել են այս տարիքային խմբում, այնուամենայնիվ ապագայի հեռանկարը դեռևս մտահոգիչ է. կանխարգելիչ միջոցառումներ չձեռնարկելու դեպքում՝ դեպքերի թիվը կշարունակի աճել:

Տարածաշրջանային տարբերությունները նկատելի են. ամենամեծ աճը միջին և ցածր եկամուտ ունեցող երկրներում է, որտեղ առողջապահական համակարգերը հաճախ ավելի քիչ կայուն են, իսկ կանխարգելման և բուժման հասանելիությունը՝ սահմանափակ։ Նաև նշվել են սոցիալ-տնտեսական գործոններ. այնտեղ, որտեղ սնունդն ավելի վատն է, ճարպակալման մակարդակն ավելի բարձր է և որտեղ երեխաները քիչ են շարժվում, այնտեղ աճն ավելի արագ է։

Գիտնականներն ընդգծում են, որ կարևոր է վաղ հայտնաբերումն ու միջամտությունը՝ դիետայի վերահսկողությունը, կանոնավոր ֆիզիկական ակտիվությունը, ավելորդ քաշի նվազեցումը։ Եթե գործողություններ ձեռնարկվեն, ապա հնարավոր է ոչ միայն դանդաղեցնել աճը, այլև ապագայում նվազեցնել հիվանդությունների ծանրությունը։