Օկայամայի համալսարանի գիտնականները գտել են քաղցկեղի բջիջների մահը գործարկելու միջոց՝ լույսի միջոցով բարձրացնելով դրանց ալկալիականությունը։ Աշխատանքը հրապարակվել է Journal of the American Chemical Society (JACS) գիտական հանդեսում։

Ըստ գիտնականների՝ չափազանց ալկալիական միջավայրը խախտում է միտոքոնդրիումների աշխատանքը, ինչը գործարկում է ապոպտոզը։ Սովորաբար, ուռուցքային բջիջները խուսափում են ծրագրավորված մահվան այս տեսակից՝ փոխելով սպիտակուցների էքսպրեսիան։ Այդ իսկ պատճառով, այն մեթոդները, որոնք նրանց վերադարձնում են ապոպտոզի նկատմամբ զգայունությունը, դիտարկվում են որպես դասական քիմիաթերապիայի ավելի խնայողական այլընտրանք։ Նման տարբերակներից մեկը դարձել է օպտոգենետիկան՝ թիրախային լազերով լուսազգայուն մոլեկուլների ակտիվացումը։

Նոր ուսումնասիրությունը կենտրոնանում է արխաերհոդոպսին-3 (AR3) մանրէային սպիտակուցի վրա: Կանաչ լույսի ազդեցության տակ այն բջիջներից «դուրս է մղում» ջրածնի իոններ՝ բարձրացնելով pH-ը և առաջացնելով միտոքոնդրիալ դիսֆունկցիա: Թիմը AR3 գենը ներմուծել է մկների երկու տեսակի ուռուցքների մեջ՝ հաստ աղիքի քաղցկեղ (MC38) և մելանոմա (B16F10): Կանաչ լույսով լուսավորվելիս AR3 պարունակող բջիջները զանգվածային ապոպտոզ են ապրել, իսկ MC38 բջիջների ավելի քան 40%-ը և մելանոմայի բջիջների ավելի քան 60%-ը մահացել են: Սակայն, առանց լույսի, որևէ ազդեցություն չի նկատվել:

Դրանից հետո հետազոտողները փոփոխված բջիջները փոխպատվաստել են մկներին։ Երբ ձևավորված ուռուցքների վրա ուղղել են կանաչ լազերը, դրանց աճը զգալիորեն դանդաղել է. 13 օր հետո AR3 ունեցող ուռուցքների չափը 65-75%-ով ավելի փոքր է եղել, քան վերահսկիչ խմբի մոտ։ MC38 բջիջների դեպքում դիտվել է նաև ուռուցքի դեմ ուղղված իմունային ռեակցիաների ակտիվացում։

Գիտնականները շեշտում են, որ փորձերի ընթացքում AR3-ը ներմուծվել է բջիջներ նախապես՝ մինչև ուռուցքների ձևավորումը։ Այնուամենայնիվ, հետագա հետազոտություններ են անհրաժեշտ՝ պարզելու համար, թե արդյոք հնարավոր է արդեն գոյություն ունեցող նորագոյացություններին ստիպել էքսպրեսիայի ենթարկել AR3-ը և դառնալ զգայուն լուսային թերապիայի նկատմամբ։