Մեծ Բրիտանիայի Սուրեյի համալսարանի և Ֆրանսիայի Լիլի համալսարանի գիտնականների նոր խոշոր հետազոտությունը ցույց է տվել, որ 2-րդ տիպի շաքարախտը և հիպերտոնիան (արյան բարձր ճնշում) ընդհանուր գենետիկական գործոններ ունեն, որոնք կարող են բացատրել, թե ինչու են դրանք այդքան հաճախ միաժամանակ հանդիպում միևնույն մարդկանց շրջանում: Nature Communications հանդեսում հրապարակված այդ հետազոտության արդյունքները նոր ճանապարհ են բացում երկու հիվանդությունների ավելի անհատականացված կանխարգելման և բուժման համար:

Հետազոտողները վերլուծել են 2-րդ տիպի շաքարախտին և արյան ճնշման կարգավորմանն առնչվող ավելի քան 1300 գենետիկական տարբերակ և հայտնաբերել ԴՆԹ տարբերակների մի քանի «կլաստերներ», որոնք ազդում են նյութափոխանակության, ենթաստամոքսային գեղձի գործառույթի, ճարպային կուտակումների և անոթների առողջության վրա: Դա նշանակում է, որ որոշ մարդկանց դեպքում ժառանգական հատկանիշները միաժամանակ մեծացնում են ինչպես շաքարախտի, այնպես էլ հիպերտոնիայի զարգացման վտանգը:

Այնուհետև գիտնականների թիմը ստացված գենետիկական պրոֆիլները կիրառել է գենետիկական և բժշկական տվյալների մեծ բիոբանկային տվյալների բազայի՝ UK Biobank-ի ավելի քան 450 հազար մասնակիցների տվյալների վրա: Հետազոտությունը ցույց է տվել, որ որոշակի կլաստերներում բարձր գենետիկական ռիսկ ունեցող մարդիկ իսկապես ավելի հաճախ ունեն և՛ 2-րդ տիպի շաքարախտ, և՛ բարձր արյան ճնշում:

Հետազոտության հեղինակներն ընդգծում են, որ այդ մոտեցումն օգնում է ավելի լավ հասկանալու այն կենսաբանական ուղիները, որոնց միջոցով նույն գենետիկ նախատրամադրվածությունը հանգեցնում է տարբեր հիվանդությունների, ինչը կարևոր է ապագա բժշկության համար: Գենետիկական տեղեկատվությունը կայուն է ամբողջ կյանքի ընթացքում, ուստի այն կարող է օգտագործվել արդեն առաջին ախտորոշումից՝ օրինակ՝ շաքարային դիաբետով հիվանդի հիպերտոնիայի ռիսկը կանխատեսելու և ավելի ճշգրիտ կանխարգելիչ միջոցառումներ ընտրելու համար։

Գիտնականները նշում են, որ չնայած երկու հիվանդությունն էլ ազդվում են կենսակերպից և տարիքից, հենց ընդհանուր գենետիկական գործոններն են, որ օգնում են բացատրելու դրանց հաճախակի «նմանությունը» մեկ հիվանդության դրսևորման մեջ: Ապագայում այս գիտելիքը կարող է արագացնել անհատականացված բուժման և կանխարգելման զարգացումը, որտեղ գենետիկան հաշվի առնելը բժիշկներին կօգնի կանխել բարդությունները նախքան դրանց առաջացումը: