Առաջիկա տարիներին Հայաստանում նախատեսվում է բարեփոխել շտապօգնության ծառայությունը՝ դրա աշխատանքի արագությունն ու արդյունավետությունը բարձրացնելու նպատակով, հատկապես Երևանի փողոցների ծանրաբեռնվածության և խցանումների պայմաններում։ Այս մասին 2025 թվականի ամփոփիչ մամուլի ասուլիսի ժամանակ հայտարարել է ՀՀ առողջապահության նախարար Անահիտ Ավանեսյանը։

«Մենք հասկանում ենք, որ Երևանում խցանումների և ծանրաբեռնվածության պատճառով անհրաժեշտ է լրացուցիչ ռեսուրսներ ներգրավել», - նշել է նախարարը։

Նրա խոսքով՝ այս ուղղությամբ արդեն իսկ ուսումնասիրվել է մի քանի երկրների փորձը և հրատապ դեպքերում բժշկի (կամ առաջին օգնության մասնագետի) հասանելիությունն ապահովելու ծրագիրը շուտով կթևակոխի գործնական փուլ։ Օրենսդրական ասպեկտներն ու կառավարության որոշման նախագիծն արդեն շրջանառության մեջ են. որոշումն սպասվում է մոտ ժամանակներս։

«Կարծում եմ, որ սա շատ լավ նախագիծ է», — ընդգծել է Ավանեսյանը։

Իսրայելից ոգեշնչում. դեռահասները որպես առաջին օգնության գիծ

Նախարարը պատմել է, որ Իսրայել կատարած այցի ժամանակ շտապօգնության կենտրոնում տեսել է հատուկ համազգեստով և հանդերձանքով 14–15 տարեկան դեռահասների։ Պարզվել է, որ նրանք վերապատրաստում են անցնում, ստանում են սերտիֆիկատներ, հասանելիություն ունեն ազդարարման հատուկ համակարգին (փեյջերների կամ հեռախոսների միջոցով) և կարող են առաջինը հասնել դեպքի վայր՝ առաջին օգնություն ցուցաբերելով մինչև պրոֆեսիոնալ բրիգադի ժամանումը։

«Մենք նույնպես պետք է զարգացնենք կամավորության և վերապատրաստման նման համակարգը», — ասել է Ավանեսյանը՝ հավելելով, որ դա թույլ կտա կրիտիկական իրավիճակներում զգալիորեն կրճատել մինչև վերակենդանացման գործողությունների մեկնարկն ընկած ժամանակահատվածը։

Դեֆիբրիլյատորներ և բնակչության զանգվածային վերապատրաստում

Երևանի որոշ հասարակական վայրերում արդեն տեղադրվել են ավտոմատ արտաքին դեֆիբրիլյատորներ (ԱԱԴ)։  Սա կարևոր քայլ է սրտի հանկարծակի կանգի դեպքում մարդկանց փրկվելու հավանականությունը մեծացնելու ուղղությամբ։

Նախարարը նշել է․ «Շատ լավ կլիներ, եթե մեծ թվով մարդիկ վերապատրաստում անցնեին, որպեսզի օրհասական պահին որևէ մեկի կյանքի փրկությունը կախված լիներ մեզնից, և մենք պատրաստ լինեինք դրան»։

Մոպեդներ և շտապօգնության բժիշկներ. արագ արձագանքման նոր գործիքներ

Խցանումների ժամանակ մանևրելու նպատակով նախատեսվում է օգտագործել թեթև տրանսպորտային միջոցներ (այդ թվում՝ մոպեդներ և մոտոցիկլետներ)։ Վարորդները կանցնեն վերապատրաստում, կստանան տրանսպորտային միջոցի համապատասխան կարգի վարորդական իրավունք և առաջադրանքները կկատարեն առաջին օգնության հավաքածուով համալրված բժշկական պայուսակով։ Մոպեդով մեկ անձը կկարողանա արագ հասնել պացիենտին՝ անկախ խցանումներից։

Բացի այդ, Հայաստանը նախատեսում է անցում կատարել պարամեդիկների մոդելին (ինչպես շատ զարգացած երկրներում)․ ոչ միշտ է, որ բժիշկների ամբողջական բրիգադն է առաջինը մեկնում կանչի (բացառությամբ բարդ դեպքերի՝ սիրտ-անոթային խնդիրներ, վնասվածքներ և այլն), իսկ պարամեդիկներն ապահովում են վիճակի նախնական կայունացումը։

«Մենք նույնպես ունենք կրթական ծրագրերի մշակման խնդիր. սա առաջիկա տարիների մեր բարեփոխումների կարևոր ուղղություններից մեկն է», — ասել է նախարարը։

Պատասխանելով ծրագրերում հնդիկների կամ այլ օտարերկրացիների ներգրավման հնարավորության մասին հարցին՝ Ավանեսյանը նշել է. «Հայաստանի Հանրապետությունում աշխատելու իրավունք ունեն բոլորը, այդ թվում՝ բժշկական մասնագիտացում ունեցողները և ոչ միայն։ Մենք սիրով ընդունում և խրախուսում ենք բոլորին։ Որքան շատ լինեն տարբեր մշակույթների և ազգությունների ներկայացուցիչները Հայաստանում, այնքան մենք ավելի ենք հարստանում»։