նախընտրելի դարձնելՀայաստանում առողջության ապահովագրության շրջանակում դեղորայքի տրամադրման համակարգը լուրջ խնդիրների է բախվում՝ սկսած ցածր գներից մինչև ծրագրին մասնակցող դեղատների սահմանափակ թիվը։ Դրա մասին հայտարարել է «Առողջության իրավունք» իրավապաշտպան կազմակերպության նախագահ Անուշ Պողոսյանը՝ ելույթ ունենալով ընդդիմադիր «Հայաստան» խմբակցության կազմակերպած խորհրդարանական քննարկման ժամանակ։
Ըստ Անուշ Պողոսյանի՝ Առողջության համընդհանուր ապահովագրության հիմնադրամի հրապարակված ցանկի համաձայն՝ ծրագրի շրջանակում հասանելի է 1273 դեղամիջոց։ Սակայն Պողոսյանը նշել է, որ մոտ 250 դեղամիջոցի գները սահմանվել են նույնիսկ ավելի ցածր, քան մեծածախ գները, ինչը զգալի դժվարություններ է ստեղծում դրանք ձեռք բերելու հարցում։ «Արդյունքում քաղաքացիները կա՛մ չեն կարողանում ձեռք բերել այդ դեղամիջոցները, կա՛մ նրանց ասվում է, որ պետք է լրացուցիչ վճարեն, կա՛մ ուղղորդվում են մեկ այլ դեղատուն, քանի որ տվյալ դեղատունը դեղորայքն այդ գնով չի վաճառում»,- պարզաբանել է նա։
Լրացուցիչ խնդիր է ապահովագրական համակարգին միացված դեղատների սահմանափակ թիվը։ Ըստ Պողոսյանի՝ Հայաստանում գործում է մոտավորապես 2250 դեղատուն, սակայն դրանցից միայն 330-ն է միացված ապահովագրական համակարգին։ «Քաղաքացիները ստիպված են փնտրել հիմնադրամի հետ աշխատող դեղատուն։ Մարդիկ ստիպված են գյուղերից գնալ շրջանային կենտրոններ կամ քաղաքի մի ծայրից մյուսը՝ իրենց դեղորայքը ձեռք բերելու համար, եթե ընդհանրապես կարողանում են ձեռք բերել։ Փաստորեն, քաղաքացիների համար իսկական քվեսթ են կազմակերպել»,- ընդգծել է նա։
Պողոսյանը նաև ուշադրություն է հրավիրել երկրի դեղերի մատակարարման ընդհանուր վիճակի վրա։ Նա նշել է որ Հայաստանում գրանցված է 3810 դեղամիջոց, բայց դրանց մոտ 34%-ն անվանական գրանցումներ են, այսինքն՝ օգտագործվում են կրկնօրինակ անուններ։ Իրականում, նրա գնահատմամբ, երկրում գրանցված է մոտ 2400 տարբեր դեղամիջոց։ Համեմատության համար նա մեջբերել է հարևան երկրի տվյալները. Վրաստանում գրանցված է 8270 դեղամիջոց։ Ըստ փորձագետի՝ Հայաստանում դեղերի մատակարարման մակարդակը մնում է այնքան ցածր, որ խնդիրը կարելի է համարել ազգային անվտանգության հարց։
Նա նաև նշել է, որ ապահովագրական հիմնադրամի հրապարակած դեղերի ցանկում կան դեղամիջոցներ, որոնք նույնիսկ գրանցված չեն Հայաստանում։ Ըստ փորձագետի՝ գոյություն ունի այսպես կոչված «հատուկ դեղերի» առանձին ցանկ, որը ներառում է ավելի քան 500 անուն։ Երբ նա այս ցանկը համեմատեց վեց ամիս առաջվա գրանցման տվյալների հետ, պարզ դարձավ, որ դեղերի մոտ կեսը երկրում գրանցված չէ, չնայած ցանկը տեղադրված է եղել ՀՀ առողջապահության նախարարության կայքում։
«Երբ ես բարձրացրի այս հարցը, հենց հաջորդ օրը նամակներ ուղարկվեցին ներմուծողներին, որոնք նրանց հնարավորություն էին տալիս այդ դեղերը ներմուծել առանց գրանցման՝ նախարարության հատուկ թույլտվությամբ՝ դեղերի հասանելիությունն ապահովելու համար»,- ասաց Պողոսյանը։ Նրա խոսքով՝ պարզվեց, որ դեղերի զգալի մասի գրանցումը պարզապես ավարտվել էր, և դա երկար ժամանակ աննկատ էր մնացել։
Արդյունքում, նրա կարծիքով, ՀՀ քաղաքացիները միաժամանակ բախվում են երկու լուրջ խնդրի՝ դեղերի վատ հասանելիության և բարձր գների։ Պողոսյանն այս իրավիճակի պատճառներից մեկը նշեց գների կարգավորման համակարգի բացակայությունը։ Նրա խոսքով՝ դեղերի մասին օրենքը նախատեսում է ռեֆերենտ գնի մեխանիզմի ներդրում, որը պետք է կարգավորի դեղերի արժեքը։ Սակայն, ինչպես ընդգծեց փորձագետը, արդեն ութերորդ տարին անընդմեջ ՀՀ առողջապահության նախարարությունը չի կարողանում ստեղծել նման համակարգ։ «Ահա թե ինչու ունենք այս իրավիճակը»,- եզրափակեց Պողոսյանը։
