2005-2013 թթ ընթացքում Հայաստանում 200 միլիոն դրամ է ծախսվել բնածին  հիպոթիրեոզի հայտնաբերման համար: Այս մասին փետրվարի 7-ի մամլո-ասուլիսի ժամանակ  հայտարարեց Առողջապահության նախարարության աշխատակազմի մոր և մանկան վարչության պետ Կարինե Սարիբեկյանը:

Ըստ նրա, Հայաստանում նորածինների սկրինինգային հետազոտությունները սկսվել են 2005 թվականին, եւ այդ ժամանակվանից էլ մեծացել է նման ծրագերի քանակությունը եւ աշխարհագրական տարածվածությունը:

«Սկրինինգը հետազոտություն է, որի նպատակն է  վաղ փուլում հայտնաբերել հիվանդությունը այն մարդկանց մոտ, ովքեր դեռ չունեն կլինիկական դրսեւորումներ»,- հայտարարել է Սարիբեկյանը: Բյուջետային միջոցների հաշվին, միջազգային կազմակերպությունների հետ համագործակցության շրջանակում այսօր իրականացվում է բնածին հիպոթիրեոզի եւ  ֆենիլկետոնուրիայի, ինչպես նաեւ կոնքազդրային հոդի բնածին հոդախախտի, լսողության եւ տեսողության արատների հայտնաբերման սկրինինգներ:

«Դա շատ պարզ մեթոդ է. նորածնի գարշապարից վերցնում են երկու կաթիլ արյուն եւ պարզում, արդյոք նա ունի այդ հիվանդությունները: Եթե դրանք ժամանակին չհայտնաբերել, ապա, օրինակ, հիպոթիրեոզի դեպքում , երեխայի մոտ ծանր մտավոր հետամնացություն կարող է զարգանալ: Բայց, եթե ժամանակին հայտնաբերել, ապա երեխան ամեն ամիս կստանա 3000 դրամ արժողությամբ դեղեր եւ կմեծանա լիարժեք եւ առողջ»,- ասաց Սարիբեկյանը:

Բնածին հիպոթիրեոզի սկրինինգն իրականացվում է Հայաստանի ամբողջ տարածքում՝ 2005-2013 թթ ընթացքում հետազոտվել են 240 000 երեխա եւ հայտնաբերվել է հիվանդության 76 դեպք:

Համաձայն Առողջպահության նախարարության հաշվարկների, եթե բնածին հիպոթիրեոզը շատ ուշ է հայտնաբերվում , հիվանդների բուժման վրա  տարեկան ծախսվում է 219 միլիոն դրամ: Բայց, երեխաների առողջությունը պահպանելու համար պետք է ընդամենը 129 միլիոն դրամ:

Հայաստանում ֆենիլկետոնուրիայի հայտնաբերման սկրինինգը սկսել է  իրականացվել 2008 թվականին: Ինչպես բնածին հիպոթիրեոզի դեպքում, եթե հիվանդությունը ժամանակին հայտնաբերվի, երեխան  բյուջետային միջոցների հաշվին պետության կողմից տրամադրվող հատուկ սնուցում կստանա, որի մեջ բացակայում են կենդական ծագման սպիտակուցները, եւ երեխան  կրկին կմեծանա առողջ ե լիարժեք: «Մենք հետազոտությունն իրականացրել ենք 111 270 երեխայի շրջանում եւ ֆենիլկետոնուրիա ենք հայտնաբերել ընդամենը 28 դեպքում»,- ասաց Սարիբեկյանը:

Սկրինինգի հաջորդ տեսակը լսողության սկրինինգն է, որը Հայաստանում իրականացվում է  2008 թվականից: « Խուլ ու համր երեխաների 99%-ը չի խոսում, որովհետեւ խուլ է: Եթե մենք ժամանակին իմանում ենք նրանց խլության մասին, մենք կարող ենք մինչեւ խոսքի զարգացումը նրանց  ապահովել լսողական սարքով կամ վիրահատություն իրականացնել, որը շատ թանկարժեք է: Բայց մենք կարողացել ենք բյուջեից հատկացում անել դրա համար»,- նշել է Կարինե Սարիբեկյանը:

Լսողության սկրինինգն իրականացվել է 34 643 երեխայի շրջանում (երկրում ծնվածների 22% -ը): Հայտնաբերել ենք 26 խուլ երեխա, որոնցից 4-ը ստացել է կոխլեար (ականջի խխունջիկային) իմպլանտ, իսկ 20-ը՝  լսողական սարք:

Ինչ վերաբերում է տեսողության սկրինինգին, ապա ծրագիրը մեկնարկել է  2012 թվականին:  Ծրագրի շրջանականերում հետազոտել են 2190 երեխայի, իրականացրել են 66 լազերային վիրահատություն, իսկ 24-ը ստացել է դեղորայքային թերապիա:

[gallery id=14]

Լուսանկարները Արսեն Սարգսյանի