Լատվիայում փորձարկվում է մելանոմայով հիվանդներին փրկելու ունակ սարք
Մելանոման հնարավոր է վերահսկել. Լատվիայի երկու համալսարանների մշակած նոր սարքը հնարավորություն է ընձեռում արագ, մաշկի ոչ ինվազիվ սքրինինգ անցկացնել: Այն հիմնված է գունավոր լամպեր կիրառող տեխնոլոգիայի վրա, որոշելու վնասվածքի՝ բարորակ կամ չարորակ տեսակը:
Եվրոպայում աճում է քաղցկեղով հիվանդների բանակը. Մասնագետների կարծիքով՝ մաշկի մելանոման աշխարհում ամենատարածված քաղցկեղի վեցերորդ հորիզոնականում է։ Այդ ագրեսիվ հիվանդությունը շատ բուժելի է վաղ փուլում:
Լատվիայի մայրաքաղաք Ռիգայում իրականացվող Բրյուսելի ֆինանսավորած նախագիծը նպատակ ունի բարելավելու վաղ ախտորոշման հասանելիությունը յուրահատուկ շարժական սարքի միջոցով. այն ընտանեկան բժիշկներին հնարավորություն է տալիս կատարել սովորական ոչ ինվազիվ սքրինինգ:
Լատվիայի համալսարանի հետազոտող Էմիլիա Վիյա Պլորինան ասում է, որ մելանոմայի վերջին փուլում կենսակայունության մակարդակը կազմում է 5% կամ ավելի քիչ», - «Իսկ սկզբնական փուլում կենսակայունության մակարդակը շուրջ 100 տոկոս է:
Սարքը, որը մշակել են Լատվիայի համալսարանի և Ռիգայի տեխնիկական համալսարանի հետազոտողները, հիմնված է տարբեր գույների ճառագայթներ տեխնոլոգիայի վրա, որը օգնում է արագ որոշելու՝ արդյո՞ք արժե անհանգստանալ մաշկի վրա խալի կամ պուտի համար:
«Կարմիր, դեղին և կապույտ լույսը տարբեր կերպ են արտացոլվում, քանի որ էպիդերմիսը պարունակում է արյուն, մելանին և տարբեր քրոմոֆորներ: Նրանց համակցությունները մեզ տեղեկություններ են տալիս այնտեղ տեղի ունեցող իրադարձությունների մասին»,- ասում է Լատվիայի համալսարանի ատոմային ֆիզիկայի և սպեկտրոսկոպիայի ինստիտուտի գիտաշխատող Իլզե Լիխաչովան:
Այսօրվա դրությամբ սարքը փորձարկվել է մաշկի ավելի քան 4000 վնասվածքների վրա և ցուցադրել է ամենաբարձր ճշգրտությունը:
«Մաշկաբանները, աշխատելով ռիսկի խմբի հիվանդների հետ, վերցնում են մաշկի մի կտոր, ուսումնասիրում այն մանրադիտակի տակ և տալիս վերջնական արդյունքը», - ասում է Ռիգայի տեխնիկական համալսարանի պրոֆեսոր Դմիտրի Բլիզնյուկսը: - Մենք դրանց արդյունքները համեմատում ենք մեր սարքի ցուցադրածի հետ:
Այդկերպք համոզվեցինք, որ այն բացահայտում է բոլոր մելանոմաների 95%-ին»։
Նախագծի ընդհանուր բյուջեն մոտ 645 հազար եվրո է։ 85%-ը ստացվել է Եվրոպական Տարածաշրջանային Զարգացման Հիմնադրամից, ներդրումները կատարել են նաև Լատվիայի իշխանությունները և մասնակից համալսարանները: Բժիշկներն ու գիտնականները նոր տեխնոլոգիայում վիթխարի ներուժ են տեսնում՝ հուսալով, որ ապագայում այն կօգնի ախտորոշել այլ հիվանդություններ։
Հետևեք NEWS.am Medicine-ին Facebook-ում և Twitter-ում