Սրտի ջերմություն և ոգու ամրություն. քաղցկեղը հաղթած երեխաներն աջակցության ձեռք են մեկնում

Քաղցկեղը սարսափելի փորձություն է հատկապես երեխայի համար։ Բայց նույնիսկ ամենադժվար պահերին  միշտ հույս կա՝ կենդանի, անկեղծ, ջերմ: Այսօր պրոֆեսոր Ռ.Օ.Յոլյանի անվան Արյունաբանական կենտրոնում տեղի ունեցավ առանձնահատուկ նշանակություն ունեցող միջոցառում՝ քաղցկեղը հաղթահարած երեխաները հույսի ձեռք մեկնեցին նրանց, ովքեր նոր են սկսում այս դժվարին ճանապարհը։

City of Smile բարեգործական հիմնադրամի նախաձեռնությամբ երեխաները, ովքեր կարողացել են հաղթահարել հիվանդությունը, դարձան լույսի և բարության սուրհանդակներ. նրանք նվերներ տվեցին իրենց կրտսեր ընկերներին, ովքեր այժմ պայքարում են իրենց կյանքի համար: Սա ավելին է, քան պարզապես աջակցության ժեստ: Սա կենդանի ապացույց է, որ հաղթանակը հնարավոր է։ Առջևում ապագան է` լի երազանքներով, ուրախությամբ և երջանիկ օրերով:

Այս երեխաների սրտերում ցավի միջով անցած ուժ կա, նրանց աչքերում հույսի լույս է երեւում, որն այսօր փոխանցեցին նրանց, ովքեր դրա կարիքն ունեն։

Յուրաքանչյուր երեխա պայքարի պատմություն է

«Այսօրվա միջոցառումը չափազանց կարևոր է մեզ համար, քանի որ նման միջոցառումներն օգնում են չհուսահատվել այն երեխաներին, ովքեր վերականգնման դժվարին ուղի են անցնում։ Մենք հրավիրել ենք ապաքինված երեխաներին հենց այս նպատակով՝ ոգեշնչելու երեխաներին, ցույց տալու, որ շատ այլ երեխաներ նրանց պես անցել են այս ճանապարհով, ապաքինվել և այժմ շարժվում են առաջ՝ դեպի իրենց երազանքը»,- նշում է City of Smile բարեգործական հիմնադրամի գործադիր տնօրեն Էսթեր Դեմիրճյանը։Միջոցառմանը մասնակցելու և բուժվող երեխաներին ուրախացնելու ցանկություն հայտնած երեխաներից մեկը 16-ամյա Ռոման Արշակյանն է, ով ընդամենը մի քանի տարի առաջ հիվանդանոցի բաժանմունքում էր և նույնիսկ ստիպված էր նորից քայլել սովորել։

«Այսօր այստեղ բուժվող երեխաները չպետք է կորցնեն հույսը և հավատան, հավատան Աստծուն։ Աստված կօգնի նրանց ոտքի կանգնել: Բոլորին մաղթում եմ քաջառողջություն և երկար տարիների կյանք»,- ասում է նա։

Ռոմանի մայրը հիշում է. «2019 թվականին Ռոմայի մոտ սուր լիմֆոբլաստային լեյկոզ էր ախտորոշվել։ Մենք դժվար ճանապարհ ենք անցել, հուսահատության պահեր են եղել... Այն, ինչի միջով անցել ենք, շատ դժվար է նկարագրել։ Ռոման առաջին իսկ օրվանից գիտեր, թե որն է իր հիվանդությունը։ Բայց նա միշտ հավատում էր, որ կարող է հաղթահարել հիվանդությունը և պահպանում էր լավատեսությունը։ Պետք է հավատալ, միշտ պետք է հավատալ։ Երբեմն դժվար է լինում, ցավոտ. այս բոլոր ծանր պրոցեդուրաները, ներարկումները, ծակոցները... Բայց վերականգնման հանդեպ հավատն օգնում է: Այստեղ բոլորը միմյանց թիկունքին կանգնած են։ Սա պարզապես հիվանդանոց չէ, սա ընտանիք է։ Որդուս երբեք թույլ չեն տվել տխրել կամ հուսահատվել»:

Հիվանդությունը կարող է խլել ուժը, բայց ոչ երազելու ունակությունը

Այսօր Ռոման ավագ դպրոցի աշակերտ է և առողջ դեռահասի լիարժեք կյանք է վարում: Ուսմանը զուգահեռ հաճախում է վարսահարդարման դասընթացների, երազում է ոճաբան դառնալ։

Այսօրվա ակցիայի մյուս հերոսներից է արցախցի 12-ամյա Լյուսիա Դալբանյանը։ Նրա մոտ այս սարսափելի հիվանդությունն ախտորոշվել էր, երբ նա ընդամենը 9 տարեկան էր, բայց այսօր նա լի է հույսով և ապագայի ծրագրերով։ Լյուսիան վերադարձել է իր ուսմանը և իր հիմնական հոբբիին՝ նկարչությանը։ «Ես հենց նոր եմ ավարտել իմ նկարը, այն շատ մեծ է: Ես սիրում եմ նկարել, փազլներ հավաքել և ամենատարբեր բաներ անել»,- ժպտալով ասում է աղջիկը:

Լյուսիան շատ դրական երեխա է և նույնիսկ հիվանդանոցում մնալու մասին խոսելիս չի հիշում դժվար ու ցավոտ պրոցեդուրաները։ Նա նախընտրում է այլ բանի մասին խոսել. «Երբ հայտնվեցի այստեղ, անմիջապես սկսեցի երազել այն օրվա մասին, երբ վերջապես կլավանամ և կհեռանամ: Բայց հետո ես այստեղ երկու աղջկա հանդիպեցի և մենք շատ մտերիմ ընկերներ դարձանք: Մենք հավաքվում էինք հիվանդասենյակում, զրուցում, խաղում էինք, ամեն տեսակ աղջկական բաներ անում։ Նույնիսկ չէի ուզում հեռանալ այստեղից… [ծիծաղում է]... Դե, այնպես չէ, որ չէի ուզում, բայց մտածում էի. «Ինչպես կլինի, թող այդպես լինի»: Լյուսիայի ընկերներից մեկը դեռ բուժման կուրս է անցնում, և այսօրվա միջոցառումը նաև նրան այցելելու և շփվելու հնարավորություն է։

Մանկական ուռուցքաբանության և արյունաբանության կենտրոնի ղեկավար Լիլիթ Սարգսյանը նշում է. «Մեր կենտրոնում երեխաների առողջացման ցուցանիշը հասնում է 75 տոկոսի և ավելի։ Սա նշանակում է, որ 100 երեխայից 75-ն ապաքինվում է և վերադառնում բնականոն կյանքին։ Մենք մեր բաժանմունքում ծառ ունենք, որի վրա կախված են ապաքինված երեխաների լուսանկարները, բայց սա միայն մի փոքր մասն է:

1995 թվականից սկսած՝ 30 տարի շարունակ, մենք վերականգնման բարձր մակարդակ ենք պահպանում։ Այսօր այստեղ բուժվողներից շատերը դարձել են բժիշկներ, լրագրողներ, դերասաններ, իրավաբաններ։ Բուժումը չի ազդում երեխաների ճանաչողական ֆունկցիաների կամ ֆիզիկական զարգացման վրա, ինչը նշանակում է, որ նրանք հեշտությամբ կարող են վերադառնալ հասարակություն»,- վստահեցնում է բժիշկը։

Սարսափելի վիճակագրություն, որի հետևում կյանքեր ենԱմեն տարի հարյուրավոր երեխաներ բախվում են ախտորոշման, որը փոխում է նրանց և իրենց սիրելիների ճակատագիրը: Սակայն քաղցկեղն ավելին է, քան պարզապես բժշկական ցուցանիշները և գոյատևման ցուցանիշները: Դա մանկական աչքեր են՝ լի վախով, բայց նաև հույսով։ Դա փոքրիկ ափեր են, որոնք պրոցեդուրայից առաջ սեղմում են մոր ձեռքը: Դա երազանքներ են, որոնք, ցավոք, միշտ չէ, որ իրականանում են։«Հայաստանում 0-ից 18 տարեկան երեխաների և դեռահասների մոտ տարեկան միջինը 80-100 ուռուցքաբանական հիվանդություն է գրանցվում։ Երեխաների մոտ քաղցկեղի ամենատարածված տեսակները մնում են լեյկոզը և լիմֆոման, որոնք կազմում են բոլոր դեպքերի 40%-ը: Նրանց հաջորդում են կենտրոնական նյարդային համակարգի ուռուցքներն ու սարկոմաները։

Այս տարի, ցավոք, աճ ենք արձանագրել, և նոր ախտորոշումների թիվը հասել է գրեթե 130-ի։ Դա պարտադիր չէ, որ պայմանավորված լինի հիվանդացության աճով։ Ավելի շուտ, մենք տեսնում ենք բարելավված ախտորոշում և վաղ հայտնաբերում, ինչպես նաև աճում է վստահությունը տեղական բժշկության նկատմամբ: Ավելի ու ավելի շատ ընտանիքներ նախընտրում են իրենց երեխաներին Հայաստանում բուժել, քան դրսում։

Ինչպես արդեն ասացի, մեր վերականգնման ցուցանիշը ամենաբարձրերից մեկն է՝ 75%, և այն շարունակում է աճել։ 1995 թվականից ի վեր մենք կարողացել ենք կայուն բարձր արդյունքներ պահպանել։ Համեմատության համար նշենք, որ հետխորհրդային երկրներում այդ ցուցանիշը տատանվում է 0-ից 30%: Այսօր մեզ մոտ հիվանդներ են գալիս ոչ միայն Հայաստանից, այլեւ Ռուսաստանից, Ուկրաինայից, Իրանից»։

Պարզապես կողքին լինել

«Երբ երեխայի մոտ քաղցկեղ է ախտորոշվում, դա միայն նրա խնդիրը չէ, դա հարված է ողջ ընտանիքի համար: Մենք փորձում ենք անել ամեն ինչ, որպեսզի նրանք այդ դժվարին պահին իրենց միայնակ չզգան»,- նշում է City of Smile բարեգործական հիմնադրամի գործադիր տնօրեն Էսթեր Դեմիրճյանը։

Հիմնադրամը ֆինանսավորում է Հայաստանում մինչև 25 տարեկան երեխաների և երիտասարդների բուժման ամբողջական ցիկլը՝ հոգալով պետական ​​պատվերից դուրս բոլոր ծախսերը։ Պետության հետ նման փոխգործակցության շնորհիվ բուժման ֆինանսական բեռը չի ընկնում ծնողների ուսերին. բուժօգնություն ստանալու հնարավորությունը կախված չէ նրանց ֆինանսական վիճակից:

Մինչ օրս Հիմնադրամը ֆինանսական աջակցություն է ցուցաբերել մոտ 900 երեխայի, որոնցից շուրջ 500-ն արդեն ամբողջությամբ ավարտել է բուժումը։ Միայն անցած տարի 139 երեխա և երիտասարդ, որոնց մոտ  առաջին անգամ ախտորոշվել է քաղցկեղ, դիմել է City of Smile-ին։ Ընդհանուր առմամբ, 2023 թվականին ֆինանսավորվել է 260 հիվանդի բուժում, և այդ նպատակների համար հատկացված միջոցների ընդհանուր ծավալը կազմել է շուրջ 530 մլն դրամ։

Հետևեք NEWS.am Medicine-ին Facebook-ում և Twitter-ում