Սնունդը՝ որպես պաշտպանություն. գիտնականները պարզել են, թե ինչու է սպիտակուցային սննդակարգը խանգարում խոլերային վարակել աղիները

Ռիվերսայդի Կալիֆոռնիական համալսարանի գիտնականների նոր հետազոտությունը ցույց է տվել, որ սովորական սնվելը կարող է էապես ազդել խոլերայի ընթացքի վրա՝ վտանգավոր բակտերիալ վարակ, որը, չբուժելու դեպքում, հանգեցնում է ծանր փորլուծության եւ կարող է մահացու լինել։ Աշխատանքը հրապարակվել է Cell Host and Microbe ամսագրում։

Հետազոտողները հայտնաբերել են, որ սպիտակուցի բարձր պարունակությամբ սննդակարգը կտրուկ նվազեցնում է խոլերայի վիբրիոնի՝ աղիներում հաստատվելու ունակությունը։ Հատկապես արտահայտված արդյունք են ցուցաբերել երկու սպիտակուցներ՝ կազեինը, կաթի եւ պանրի հիմնական սպիտակուցը, ինչպես նաեւ ցորենի գլյուտենը։ Մկների վրա կատարված փորձերում աղիներում մանրէների քանակը հարյուր անգամ տարբերվել է՝ կախված սննդաբաժնի կազմից։

Գիտնականները համեմատել են  սննդի մի քանի տեսակներ՝ ճարպերի, պարզ ածխաջրերի եւ սպիտակուցների գերազանցությամբ։ Բարձր ճարպային սննդակարգը գրեթե չի ազդել վարակի վրա, ածխաջրերը սահմանափակ ազդեցություն են ունեցել, իսկ ահա սպիտակուցային սնունդը՝ հատկապես կազեինով եւ գլյուտենով, գրեթե արգելափակել է վարակը։

Ավելի մանրակրկիտ վերլուծությունը ցույց է տվել, որ սպիտակուցները ճնշում են հատուկ կառույցի՝ սեկրեցիայի այսպես կոչված վեցերորդ համակարգի աշխատանքը մանրէի մակերեսին։ Դա մանրադիտակային «ներարկիչ» է, որի օգնությամբ խոլերայի վիբրիոնը թույներ է սրսկում հարեւան բջիջներում եւ ոչնչացնում է մրցակցող մանրէներին՝ իր համար տեղ ազատելով աղիներում։ Երբ այդ մեխանիզմը ճնշվում է, խոլերան կորցնում է հաստատվելու միջավայր ձեռք բերելու արդյունավետությունը։

Խոլերան նախկինի պես լուրջ սպառնալիք է Ասիայի եւ Աֆրրիկայի երկրների համար, որտեղ մաքուր ջրի հասանելիությունը սահմանափակ է։ Հիմնական բուժումն ուղղված է հեղուկի բորբոքմանը, իսկ հակաբիոտիկները միայն կրճատում են հիվանդության տեւողությունը՝ չվերացնելով տոքսինների ազդեցությունը։ Բացի այդ, հակաբիոտիկների չափից շատ օգտագործումը բարձրացնում է մանրէների կայունության վտանգը։

Հեղինակներն ընդգծել են, որ սննդային ռազմավարությունները ղեղորայքի հանդեպ կայունություն չեն առաջացնում եւ կարող են դառնալ վարակի ծանր ընթացքի կանխման էժան եւ անվտանգ միջոց։ Չնայած հետազոտությունն իրականացվել է կենդանիների վրա՝ գիտնականներն ակնկալում են նման արդյունք նաեւ մարդու պարագայում եւ նախատեսում են  հետագա հետազոտություններ մարդկային միկրոբիոտայի մասնակցությամբ։

Հետագայում սննդի բարելավումը կարող է կարեւոր լրացում դառնալ վարակիչ հիվանդություններից պաշտպանվելու դասական միջոցներին, հատկապես աշխարհի խոցելի տարածաշրջաններում։

Հետևեք NEWS.am Medicine-ին Facebook-ում և Twitter-ում