Կանագավա համալսարանի գլխավորությամբ գիտնականները հետազոտել են, թե ինչպես է ցածր ածխաջրային սննդակարգն ուժային մարզումների հետ համատեղ ազդում մարմնի զանգվածի ինդեքսի վրա և թե որքանով է այդ ազդեցությունը կապված ճարպակալման հանդեպ գենետիկ նախահակվածության հետ։
Արդյունքները ցույց են տվել, որ քաշի կորուստը տեղի է ունեցել անկախ գենետիկական վտանգից, և ծրագրին մասնակցության այսպես կոչված «արդյունավետության ինդեքսը» ապացուցել է փոփոխությունների շատ ավելի ճշգրիտ կանխատեսում։
Ներկայում ճարպակալումն ազդում է ամբողջ աշխարհում ավելի քան 640 միլիոն մարդու վրա և մնում է 2-րդ տիպի շաքարախտի, սրտանոթային հիվանդությունների, ինսուլտի և վաղաժամ մահացության հիմնական ռիսկի գործոն։ Չնայած սննդակարգի պահպանման և ֆիզիկական ակտիվության դերը վաղուց ճանաչվել է, քաշի կորստի ծրագրերի արդյունքները մեծապես տարբերվում են։ Դա հաճախ վերագրվում է գենետիկային, սակայն նոր հետազոտությունները մարտահրավեր են նետում այդ մոտեցմանը։
Obesity բժշկագիտական հանդեսում հրապարակված հետազոտության մեջ գիտնականները վերլուծել են 145 մասնակիցների տվյալներ (հիմնականում կանայք, միջին տարիքը՝ 46 տարեկան), որոնք Կանտո շրջանի RIZAP կենտրոններում ութից տասներկու շաբաթ տևողությամբ ծրագիր են ավարտել։ Ծրագիրը ներառում էր ածխաջրերի խիստ սահմանափակում (մոտավորապես 50 գրամ օրական), սպիտակուցների ընդունման ավելացում և կանոնավոր ուժային մարզումներ՝ մարզիչների հսկողության ներքո։
Ծրագրի ընթացքում մարմնի զանգվածի միջին ինդեքսը նվազել է 27,6-ից մինչև 23,8, մարմնի քաշը՝ մոտավորապես 10 կիլոգրամով, իսկ մարմնի ճարպը՝ գրեթե 8 տոկոսային կետով։ Արյան ճնշումը ևս նվազել է։ Գրանցվել է նաև մկանային և ոսկրային զանգվածի աննշան նվազում, որը հեղինակները վերագրում են արագ քաշի կորստին։
Հետազոտության հիմնական հարցն այն էր՝ արդյոք գենետիկական պրոֆիլը կարող է կանխատեսել քաշի կորստի հաջողությունը։ Դրա համար նրանք օգտագործել են գենետիկական ռիսկի միավոր, որը հաշվարկվել է ճապոնական բնակչության շրջանում նախկինում ճարպակալման հետ կապված ԴՆԹ-ի 75 տարբերակների հիման վրա։ Պարզվել է, որ այդ միավորը գրեթե չի բացատրում՝ ով է ամենաշատը քաշ կորցնելու, իսկ ով՝ ամենաքիչը։
Փոխարենը «արդյունավետության միավորը», որը հաշվարկվել ծրագրի մասնակիցների օգտագործման եղանակի հիման վրա՝ հաշվի առնելով մարզումների հաճախականությունը և արդյունավետության դինամիկան, շատ ավելի հագեցած է եղել։ Այդ միավորը բացատրում է մարմնի զանգվածի ինդեքսի նվազման տարբերությունների զգալի մասը, նույնիսկ տարիքը և սեռը հաշվի առնելուց հետո։
Հեղինակները եզրակացրել են, որ ճարպակալման գենետիկ նախահակվածությունը չի որոշում կարճաժամկետ քաշի կորստի ծրագրերի հաջողությունը, համեյան դեպս կառուցվածքային սննդակարգի և ուժային մարզումների համատեքստում։
Հետևեք NEWS.am Medicine-ին Facebook-ում և Twitter-ում