Կենտրոնական Ֆլորիդայի համալսարանի գիտնականները մշակել են մի տեխնոլոգիա, որն իրենք անվանում են «խելացի մանրադիտակային պղպջակներ»։ Ինչպես գրում է Medical Xpress-ը, խոսքը էկզոսոմների մասին է՝ միկրոսկոպիկ պղպջակներ, որոնք բջիջները բնականորեն օգտագործում են միմյանց ազդանշաններ փոխանցելու համար։
Հետազոտող Դինենդեր Սինգլան դրանք վերածել է յուրօրինակ «կենսաբանական դրոնների», որոնք դեղամիջոցները հասցնում են օրգանիզմի անհրաժեշտ կետին։
Էկզոսոմները մոտ 500 անգամ բարակ են մարդու մազից։ Գիտնականները սովորել են դրանց ներսում դեղանյութեր տեղադրել, իսկ մակերեսը պատել հատուկ բջջային մարկերներով։ Այս մարկերները աշխատում են հասցեի պես. դրանք էկզոսոմն ուղղորդում են դեպի վնասված հյուսվածքը՝ օրինակ՝ ուռուցքը կամ սրտի հիվանդ հատվածը։
Մշակման հիմնական նպատակն է կտրուկ բարձրացնել բուժման ճշգրտությունն ու նվազեցնել դրա թունավորությունը։ Այսօր շատ հիվանդությունների դեպքում պացիենտները ստիպված են լինում դեղերի մեծ չափաբաժիններ ընդունել, քանի որ դրանց միայն մի մասն է հասնում նպատակակետին։ Նոր մոտեցումը թույլ կտա օգտագործել զգալիորեն ավելի փոքր դեղաչափեր։
Հետազոտության արդյունքներն առավել տպավորիչ են եղել քաղցկեղի և սիրտ-անոթային հիվանդությունների բուժման հարցում։ Սինգլայի թիմը տեխնոլոգիան փորձարկել է կրծքագեղձի եռակի բացասական քաղցկեղի դեմ, որն այս հիվանդության ամենաագրեսիվ ձևերից է։
Լաբորատոր փորձարկումների ընթացքում էկզոսոմները հաջողությամբ հակաուռուցքային դեղամիջոցներ են հասցրել քաղցկեղային բջիջներին՝ միաժամանակ նվազեցնելով սրտի վնասումը, ինչը հաճախ է առաջանում քիմիաթերապիայի և ճառագայթման հետևանքով։
Գիտնականները էկզոսոմներն օգտագործել են նաև հակաբորբոքային դեղերը անմիջապես սրտի վնասված հյուսվածքին հասցնելու համար։ Ըստ էության, այս տեխնոլոգիան փորձում է միանգամից լուծել ժամանակակից բժշկության երկու մեծ խնդիր՝ ոչնչացնել ուռուցքն ու միաժամանակ պաշտպանել օրգանիզմը բուժման ծանր կողմնակի ազդեցություններից։
Այժմ մշակումը գտնվում է արտադրության նախապատրաստման և առաջիկա կլինիկական փորձարկումների փուլում։
Հետևեք NEWS.am Medicine-ին Facebook-ում և Twitter-ում