Իտալական երկարակեցության գաղտնիքը. գիտնականները պարզել են, թե որտեղ են Իտալիայում ապրում ամենամեծ թվով երկարակյացները

10 հուլիսի, 2026  14:37

Իտալիան մնում է աշխարհի «ամենածերացող» երկրներից մեկը՝ 85, 90 և նույնիսկ 100 տարեկան մարդկանց թիվը կայուն աճում է: Նոր հետազոտությունը, որը հրապարակվել է «Nutrients» ամսագրում, ցույց է տվել, որ կյանքի տևողությունը երկրի տարբեր մասերում զգալիորեն տարբերվում է:

Գիտնականները պարզել են, որ երկարակեցության ամենաբարձր ցուցանիշներն ունեն Իտալիայի կենտրոնական և հյուսիսային շրջանները: Հատկապես առանձնանում են Լիգուրիան, Տոսկանան, Էմիլիա-Ռոմանիան և Տրենտինո-Ալտո Ադիջեն, որտեղ 90 տարեկանից բարձր մարդկանց բաժինն ամենամեծերից մեկն է:

Միևնույն ժամանակ, որոշ հարավային շրջաններ նույնպես տպավորիչ արդյունքներ են ցուցադրում: Օրինակ՝ Չիլենտո շրջանում ապրում են մինչև խոր ծերություն, այդ ցուցանիշով շրջանը համադրելի է «երկարակեցության գոտիների» հետ, ինչպիսին է Սարդինիան:

Հետազոտողները նշել են, որ վերջին տասնամյակների ընթացքում Իտալիայում նվազել է բազմաթիվ քրոնիկական, այդ թվում՝ սրտի հիվանդություններից, կաթվածից և դիաբետից մահացությունը: Սակայն շրջանների միջև տարբերությունները մնում են. հյուսիսում ավելի տարածված է առողջ սննդակարգը՝ ավելի շատ բանջարեղենի սպառմամբ և ավելի կանոնավոր նախաճաշերով, մինչդեռ հարավում ավելի բարձր են ավելորդ քաշի և ճարպակալման ցուցանիշները:

Հատկապես հետաքրքիր է սննդակարգի և երկարակեցության միջև կապը։ Բանջարեղենի ավելի բարձր սպառում ունեցող տարածաշրջաններում, միջին հաշվով, ավելի շատ մարդիկ են ապրել մինչև 90 և 100 տարեկան, մինչդեռ ճարպակալման ավելի բարձր մակարդակը կապված է եղել երկարակեցության ավելի վատ արդյունքների հետ։

Գիտնականները նաև հաստատել են հայտնի փաստը. կանայք զգալի առավելություն ունեն կյանքի տևողության հարցում՝ զգալիորեն գերազանցելով տղամարդկանց երկարակեցության հարցում։

Հեղինակներն ընդգծել են, որ հետազոտությունը բացահայտում է ընդհանուր միտումները տարածաշրջանային մակարդակով և չի ապացուցում, որ մեկ կոնկրետ սնունդ կամ սովորություն երկար կյանք է երաշխավորում։ Սակայն արդյունքները հաստատում են առողջ սննդի, քաշի կառավարման և քրոնիկական հիվանդությունների կանխարգելման կարևորությունը հաջող ծերացման համար։ Իտալական փորձը ցույց է տալիս, որ երկարակեցությունը կախված է ոչ միայն գենետիկայից, այլև կենսակերպից, շրջակա միջավայրից և սնվելու մշակույթից։

Հետևեք NEWS.am Medicine-ին Facebook-ում և Twitter-ում