Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի (ՍՊՀՀ) գիտնականները ստեղծել են բազմագործոն մաթեմատիկական մոդել, որը կարող է կանխատեսել վաղ մանկության ատամների կարիեսի զարգացման ռիսկը և մշակել անհատական կանխարգելիչ ռազմավարություններ՝ նույնիսկ հիվանդության առաջին ախտանիշների ի հայտ գալուց առաջ։ Այս մասին ՏԱՍՍ-ին հայտնել են համալսարանի մամուլի ծառայությունից։
«Բժիշկը պարզապես համակարգ է մուտքագրում երեխայի կյանքի մասին պարզ անամնեզի տվյալներ, որից հետո ալգորիթմը անմիջապես գնահատում է սոցիալական, հիգիենիկ և սննդային գործոնների ազդեցությունը և հաշվարկում անհատականացված կանխատեսում։ Այս հաշվարկների հիման վրա մշակվում է անհատական կանխարգելիչ ռազմավարություն, որը ներառում է սննդային ուղեցույցներ, հիգիենիկ ընթացակարգեր և մասնագետի այցելությունների ժամանակացույց։ Այս համապարփակ ծրագրի ներդրումը առողջապահական պրակտիկայում կարող է կանխել հիվանդության աճը դրա ամենավաղ փուլերում», - նշվում է զեկույցում։
Կարիեսները աշխարհում ամենատարածված պաթոլոգիաներից մեկն են, որոնք ազդում են մանկական բնակչության 17%-ից մինչև 94%-ի վրա։ Ատամների առաջադեմ կարիեսը ոչ միայն նվազեցնում է կյանքի որակը, այլև բացասաբար է անդրադառնում ֆիզիկական զարգացման վրա. ծանր ատամների կարիես ունեցող երեխաները կարող են հետ մնալ իրենց հասակակիցներից հասակով և քաշով, ինչպես նաև ունենալ կենսական կարողությունների նվազում։
Մամուլի ծառայության տվյալներով՝ հետազոտողները վերլուծել են Սանկտ Պետերբուրգի համաճարակաբանական իրավիճակը։ Նրանք պարզել են, որ կյանքի առաջին տարում առողջ ատամների առկայության դեպքում, մինչև երեք տարեկանը քաղաքում յուրաքանչյուր երրորդ երեխան տառապում է ատամների կարիեսից, իսկ մինչև վեց տարեկանը կաթնատամների ատամների կարիեսի տարածվածությունը գերազանցում է 60%-ը։
Ծնողների հարցումների հիման վրա Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի հետազոտողները բացահայտել են երեխայի կյանքի առաջին տարիներին էմալի կորստին հանգեցնող հիմնական կառավարելի ռիսկերը։ Դրանք ներառում են բերանի խոռոչի հիգիենայի ուշացում (մեկ տարեկանից հետո), կրծքով կերակրում 12 ամսից ավելի, գիշերային կերակրում վեց ամսից հետո (հատկապես քաղցր սննդի դեպքում) և ինը ամսից հետո պինդ սննդի ներմուծում։ Բացասական ազդեցություն ունեն նաև բացառապես տնական մանկական կաթնախառնուրդների կամ պյուրեների օգտագործումը, ֆտոր չպարունակող ատամի մածուկների ընտրությունը և մեծահասակի հսկողության բացակայությունը ատամները լվանալու ընթացքում։
Ավելին, ուսումնասիրությունը ներառել է մանկական կաթնախառնուրդների քիմիական վերլուծություն։ Հետազոտողները պարզել են, որ ինչպես առևտրային, այնպես էլ տնական խառնուրդները կարող են նպաստել ատամների կարիեսի զարգացմանը՝ ածխաջրերի ավելցուկի և միկրոէլեմենտների անբավարարության պատճառով: Մրգային պյուրեները ամենավտանգավորն են եղել իրենց չափազանց ցածր pH-ի և շաքարի բարձր կոնցենտրացիայի պատճառով: Սակայն մսային և բանջարեղենային պյուրեներն ունեն հավասարակշռված կազմ, որը նպաստում է էմալի հանքայնացմանը:
Հետևեք NEWS.am Medicine-ին Facebook-ում և Twitter-ում