Գերմշակված մթերքների որոշ հավելումներ կարող են կապված լինել դեպրեսիայի ռիսկի հետ․ European Journal of Nutrition

Գիսենի Յուստուս Լիբիխի անվան համալսարանի հետազոտողները վերլուծել են UK Biobank բրիտանական կենսաբանկի 171,818 մասնակիցների տվյալները, որոնք լրացրել են սննդակարգի վերաբերյալ հարցաթերթիկները: Դիտարկման ընթացքում (որը միջինում տևել է 10.7 տարի) 5,424 մարդու մոտ առաջին անգամ ախտորոշվել է դեպրեսիա:

Գիտնականները գնահատել են սննդակարգում գերմշակված մթերքների ցուցիչների տասը կատեգորիաների և 39 առանձին նյութերի պարունակությունը: Հետազոտության մեջ այդպիսի ցուցիչների շարքին են դասել, մասնավորապես, բուրավետիչները, ներկանյութերը և քաղցրացուցիչները, ինչպես նաև շաքարի որոշ տեսակներ, ձևափոխված յուղերը, օսլաներն ու առանձնացված սպիտակուցները:

Երեք կատեգորիաների համար դեպրեսիայի ռիսկի հետ հստակ կախվածություն է առաջացել չափաբաժնից: Ենթադրաբար բուրավետիչներ պարունակող մթերքների բաժինը ամբողջ սննդակարգի 40%-ին հասցնելու դեպքում դեպրեսիայի զարգացման ռիսկը 46%-ով ավելի բարձր է եղել՝ նվազագույն հաշվարկային ռիսկին համապատասխանող սպառման մակարդակի համեմատ: Ներկանյութերի դեպքում նման մթերքների մասնաբաժնի ավելացումը մինչև 20%-ով կապված է եղել ռիսկի 49% աճի հետ, իսկ քաղցրացուցիչների դեպքում՝ 45%:

Ընդ որում, ուսումնասիրված մյուս բաղադրիչների համար դեպրեսիայի բարձր ռիսկի հետ էական կապ չի հայտնաբերվել:

Հետազոտողները ընդգծում են, որ աշխատանքը ցույց է տալիս հենց վիճակագրական կապը և չի ապացուցում, որ բուրավետիչները, ներկանյութերը կամ քաղցրացուցիչները ուղղակիորեն դեպրեսիա են առաջացնում: Հնարավոր բացատրություններից մեկն այն է, որ այդ բաղադրիչները կարող են ազդել ուղեղի աշխատանքի և նեյրոնների միջև ազդանշանների փոխանցման վրա: Բացառված չէ նաև ճարպակալման, նյութափոխանակության խանգարումների և աղիքային միկրոբիոտայի կազմի փոփոխությունների միջոցով անուղղակի ազդեցությունը:

Գիտնականները չափաբաժնից կախված կապ են հայտնաբերել ֆրուկտոզայի սպառման և դեպրեսիայի զարգացման ռիսկի միջև: Սակայն այս կախվածության մեխանիզմը նույնպես անհայտ է:

Հեղինակները նշում են հետազոտության մի քանի սահմանափակումներ: Մասնակիցների սննդակարգը գնահատվել է նրանց իսկ տրամադրած տվյալների հիման վրա, իսկ մթերքների կազմը չի որոշվել անմիջականորեն բաղադրիչների ցանկերով: Ուստի որոշակի հավելումների առկայությունը հաշվարկվել է՝ ելնելով այս կամ այն մթերքի մեջ դրանց պարունակության հավանականությունից:

Բացի այդ, չի կարելի լիովին բացառել հակադարձ պատճառահետևանքային կապը․ սկսվող դեպրեսիա ունեցող մարդիկ կարող են ավելի հաճախ ընտրել պատրաստի սնունդ, քանի որ ակտիվության նվազման պատճառով նրանց համար ավելի դժվար է ինքնուրույն ճաշ պատրաստել: