Կորեայի ուղեղի հետազոտությունների ինստիտուտի (Տեգու) գիտնականները պարզել են, որ Ալցհեյմերի հիվանդության դեպքում խոլեստերինի կուտակումը կարող է խաթարել հեղուկի հոսքը, որը թափոնները հեռացնում է ուղեղից: Այս ազդեցությունը կարող է կապված լինել հիվանդության խորացման հետ: Հետազոտության արդյունքները հրապարակվել են bioRxiv նախատպագրության սերվերում:
Թիմը համեմատել է առողջ, գենետիկորեն մոդիֆիկացված մկներին Ալցհեյմերի հիվանդության համար մոդելավորված կենդանիների հետ՝ օգտագործելով հինգ մուտացիա: Հետազոտողները ներկանյութ են ներարկել ողնուղեղային հեղուկի մեջ և հետևել են դրա շարժմանն ուղեղում:
Առողջ մկների մոտ ներկանյութը թափանցել է ուղեղի հյուսվածք, ապա աստիճանաբար դուրս է բերվել: Ալցհեյմերի հիվանդություն ունեցող կենդանիների մոտ այն հիմնականում կուտակվել է զարկերակների շուրջ և ավելի վատ է թափանցել հյուսվածքներ: Միևնույն ժամանակ, պերիվասկուլյար տարածությունները՝ նեղ ալիքներն արյան անոթների երկայնքով, որոնց միջով հեղուկը շարժվում է, նկատելիորեն ավելի նեղ են եղել, քան առողջ մկների մոտ:
Գիտնականները նաև պարզել են, որ ներկանյութի մի մասը կուտակվել է ամիլոիդային վահանիկներում՝ Ալցհեյմերի հիվանդությանը բնորոշ բետա-ամիլոիդ սպիտակուցի բշտերում։ Հետազոտողների կարծիքով՝ այս վահանիկները կարող են պահպանել հեղուկը և հետագայում խոչընդոտել դրա շրջանառությանը։
Առանձին փորձը ցույց է տվել այս խանգարումների և խոլեստերինի միջև հնարավոր կապը։ Առողջ մկների մոտ խոլեստերինի հետ կապվող մարկերի ազդանշանը ժամանակի ընթացքում թուլացել է։ Սակայն Ալցհեյմերի հիվանդության մոդել ունեցող կենդանիների մոտ այն աճել է երկու ժամ տևողությամբ դիտարկման ընթացքում։
Հեղինակները ենթադրում են, որ հիվանդության դեպքում խախտվում է խոլեստերինի փոխանակությունը, ինչը կարող է խոչընդոտել հեղուկի հոսքին դեպի գլիմֆատիկ համակարգ։ Այս համակարգը սովորաբար մասնակցում է ուղեղից նյութափոխանակման թափոնների հեռացմանը, այդ թվում՝ Ալցհեյմերի հիվանդության հետ կապված սպիտակուցների։ Սակայն առայժմ չի հաստատվել, թե արդյոք խոլեստերինն է առաջացնում ուղեղի մաքրման խանգարում, թե ինքն է կուտակվում արդեն առաջացած խափանումների պատճառով։
Հետևեք NEWS.am Medicine-ին Facebook-ում և Twitter-ում