Լոս Անջելեսի Կալիֆոռնիական համալսարանի (UCLA) Ջոնսոնի անվան քաղցկեղի կենտրոնի հետազոտողները հայտնաբերել են քաղցկեղի դեմ իմունային բջիջների պայքարի և դրանց ակտիվությունն ավելի երկար պահպանելու ունակությունը բարձրացնող միջոց: Լաբորատոր փորձարկումների ժամանակ p53 սպիտակուցի ժամանակավոր ակտիվացումը օգնել է T-բջիջներին ավելի արդյունավետորեն ոչնչացնել մելանոմայի բջիջները և նվազեցնել դրանց ֆունկցիոնալ հյուծման նշանները:
Հետազոտության արդյունքները հրապարակվել են Frontiers in Immunology ամսագրում:
Հեղինակները ենթադրում են, որ այս մոտեցումը կարող է օգտագործվել առկա իմունաթերապիաները բարելավելու համար, որոնք փոփոխում են պացիենտի սեփական իմունային բջիջները՝ ուռուցքները ճանաչելու և ոչնչացնելու համար:
Բուժման նման մեթոդների հիմնական խոչընդոտներից մեկը T-բջիջների հյուծումն է: Քաղցկեղի բջիջների երկարատև ազդեցության դեպքում իմունային բջիջներն աստիճանաբար կորցնում են բազմանալու և ուռուցքի դեմ գրոհելու իրենց ունակությունը: Բացի այդ, դրանք կարող են չափազանց արագ հասունանալ թերապիայի նախապատրաստման ընթացքում՝ նվազեցնելով իրենց գոյատևման և ակտիվ մնալու ունակությունը պացիենտին ներարկելուց հետո: Այս խնդիրը լուծելու համար գիտնականներն ուսումնասիրել են p53 սպիտակուցի դերը, որը հիմնականում հայտնի է որպես քաղցկեղի զարգացման դեմ օրգանիզմի պաշտպանության հիմնական մեխանիզմներից մեկը: Այն օգնում է վերահսկել ԴՆԹ-ի վնասը և կանխել այն, որ վնասված բջիջները չարորակ չդառնան: Սակայն դրա ազդեցությունը մարդու T-բջիջների ֆունկցիայի վրա շատ ավելի վատ է ուսումնասիրված:
Հետազոտողները ժամանակավորապես ակտիվացրել են p53-ը՝ օգտագործելով նավթեմադլին (navtemadlin) փորձարարական դեղամիջոցը: Այն արգելափակում է MDM2 սպիտակուցը, որը սովորաբար սահմանափակում է p53 ակտիվությունը: Բուժումից հետո գիտնականները համեմատել են T-բջիջների վիճակը և ֆունկցիոնալությունը չբուժված բջիջների հետ։
Բուժված բջիջներն ավելի հաճախ ձեռք են բերել կենտրոնական T-հիշողության բջիջների հատկություններ՝ իմունային բջիջների տեսակ, որոնք կարող են պահպանվել օրգանիզմում և ակտիվորեն բազմանալ թիրախի հետ կրկին հանդիպելիս: Դրանք նաև ցույց են տվել սպառման ավելի քիչ մոլեկուլային նշաններ և ավելի մեծ էներգետիկ պաշարներ: Բացի այդ, դրանք ավելի հաճախ արտադրել են ինտերֆերոն-գամմա և գրանզիմ B՝ սպիտակուցներ, որոնք մասնակցում են հակաուռուցքային իմունային պատասխանին։
Այնուհետև գիտնականները գենետիկորեն ձևափոխել են T-բջիջները՝ մելանոմայի որոշ բջիջներում առկա սպիտակուցը ճանաչելու համար: Լաբորատոր փորձարկումներում նավթեմադլինով մշակված բջիջներն ավելի արդյունավետորեն են ոչնչացրել ուռուցքային բջիջները, քան վերահսկիչ բջիջները: Օգուտը նկատելի է դարձել մոտ 40 ժամ անց և պահպանվել է ողջ փորձի ընթացքում, որը տևել է գրեթե յոթ օր:
Ընդ որում, հակաուռուցքային ակտիվության բարձրացում նկատվել է նույնիսկ առանց ինտերլեյկին-2-ի լրացուցիչ ներարկման, որը սովորաբար օգտագործվում է T-բջիջների աճը և գոյատևումը խթանելու համար:
Հետևեք NEWS.am Medicine-ին Facebook-ում և Twitter-ում