Գիտնականները պարզել են`ինչ պետք անեն մարդիկ երիտասարդության շրջանում՝ սրտի նոպաներից և ուղեղի կաթվածից խուսափելու համար

Խցանված զարկերակները, որոնք կարող են հանգեցնել սրտի և ուղեղի կաթվածի, կարող են սկսել զարգանալ երիտասարդ տարիքում: Սակայն նոր հետազոտությունից կարելի է ենթադրել, որ նման վախճանը միանգամայն քիչ հավանական կարող է լինել առողջ ապրելակերպ ունեցողների, մասնավորապես՝ առողջ քաշը պահպանողների, արյան ճնշումն ու  խոլեստերինի մակարդակը վերահսկողների համար:

Հետազոտությունը, որը հրապարակվել է Journal of the American Heart Association հանդեսում, վերլուծել է երիտասարդների՝ սրտանոթային առողջության չափանիշներին հավատարիմ մնալու և ուղեղին արյուն մատակարարող քներակներում՝ պարանոցի զարկերակների պատերին ճարպային կուտակումների վաղ նշանների միջև կապը: Այդ զարկերակների խցանումը ի վերջո կարող է հանգեցնել ուղեղի կաթվածի:

Սրտանոթային հիվանդությունների վտանգը չափվել է՝ օգտագործելով հին և նոր ցուցիչների երկու լրակազմ, որը մշակել է Սրտաբանության ամերիկյան ասոցիացիան (AHA):

Հին գործիքը, որը կոչվում է Life's Simple 7 կամ LS7, ներառում է առողջության չորս գործոն՝ մարմնի զանգվածի ինդեքս, խոլեստերինի ընդհանուր մակարդակ, արյան մեջ շաքարի մակարդակն ու արյան ճնշումը, ինչպես նաև առողջ ապրելակերպի երեք տեսակ՝ սննդակարգ, ֆիզիկական ակտիվություն և ծխելու սովորություն:

2022 թվականի կեսին թողարկված՝ Life's Essential 8 կամ LE8 կոչվող նոր գործիքը երկարացրել է առողջ քունը՝ որպես սրտի և ուղեղի լավ առողջության կարևոր բաղադրիչ:

Հետազոտողները հաշվարկել են միավորները երկու գործիքների վրա՝ փոփոխությունից առաջ և հետո հավաքված տվյալները համեմատելու համար: Գիտնականները վերլուծել են 21-27 տարեկան 240 երիտասարդների տվյալները, որոնք 2018-2022 թվականներին Հարավային Կալիֆոռնիայի երեխաների առողջության հետազոտության շրջանակում քներակների ուլտրաձայնային հետազոտություն են անցել:

LS7 և LE8 միավորները որոշվել են՝ կիրառելով առողջական վարքագծի ինքնագնահատման հարցաթերթիկներ, ինչպես նաև արյան հետազոտություններ և առողջության վիճակի վրա ազդող գործոնների վերաբերյալ ֆիզիկական զննումներ:

LS7-ին հավատարմությունը գնահատվել է որպես իդեալական, միջին կամ անբավարար, իսկ LE8-ին հավատարմությունը գնահատվել է զրոյից մինչև 100 սանդղակով, այնուհետև ստացված միավորների հիման վրա դասակարգվել է իբրև իդեալական, միջին կամ անբավարար:

Ավելի բարձր LE8 միավորներ ունեցող հետազոտության մասնակիցներն ունեին քներակների ավելի քիչ հաստ պատեր, ավելի քիչ զարկերակային կոշտություն և ավելի առողջ քներակներ: Նմանատիպ կապեր են հայտնաբերվել՝ LS7 ցուցիչները կիրառելիս: Ընդհանուր առմամբ, սրտանոթային ցուցանիշների աճին զուգընթաց աթերոսկլերոզի վաղ նշանները նվազել են:

Հետազոտողները քներակի վիճակի և առողջական գործոնների, մասնավորապես՝ զարկերակային ճնշման միջև ավելի սերտ կապ են հայտնաբերել, քան առողջ վարքի,  մասնավորապես՝ ֆիզիկական ակտիվության միջև:

Հետևեք NEWS.am Medicine-ին Facebook-ում և Twitter-ում