Քթի սփրեյի տեսք ունեցող պատվաստանյութը կարող է փոխարինել մի քանի ներարկումների. Independent

Stanford Medicine-ի գիտնականները հայտնել են փորձարարական պատվաստանյութի մշակման մասին, որը կարող է պաշտպանել մի շարք շնչառական սպառնալիքներից՝ գրիպից, COVID-19-ից, շնչառական-սինցիտիալ վիրուսից, սովորական մրսածությունից, բակտերիալ թոքաբորբից եւ նույնիսկ ալերգեններից, տեղեկացրել է The Independent պորտալը։

GLA-3M-052-LS+OVA անունը կրող պատվաստանյութը ընդունվում է քթի սփրեյի ձեւով։ Մկների մոտ քթով պատվաստանյութի մեկ ընդունումը ապահովել է թոքերի պաշտպանությունը մի քանի ամսով։

Ի տարբերություն ավանդական պատվաստանյութերի, որոնք իմունային համակարգին «ցույց են տալիս» որոշակի վիրուսի մի հատված, նոր մշակումը նմանակում է այն ազդանշանները, որոնց օգնությամբ իմունային բջիջները շփվում են միմյանց հետ վարակի ժամանակ։ Դա ակտիվացնում է թոքերի T-բջիջները եւ պահպանում բնածին իմունային պատասխանը բարձր պատրաստվածության վիճակում։

«Կարծում եմ՝ մենք ունենք ունիվերսալ պատվաստանյութ ընդդեմ շնչառական տարբեր սպառնալիքների»,- ասել է հետազոտության ղեկավար, Stanford Medicine-ի իմունիտետի, փոխպատվաստման եւ վարակի ինստիտուտի տնօրեն Բալի Պուլենդրանը: Նրա խոսքով՝ ապագայում քթի սփրեյի երկու դեղաչափն աշնանը բավական կլինի ձմեռային վարակների մեծ մասից պաշտպանվելու համար։

Հետազոտողները ենթադրում են, որ ֆինանսավորման դեպքում մարդկանց վրա կլինիկական փորձարկումները կարող են սկսվել առաջիկա տարիներին, որոնց գործնական կիրառումը կարող է տեւել հինգից յոթ տարի։

Սակայն անկախ փորձագետները կոչ են անում զգույշ լինել: Ռեդինգի համալսարանի վիրուսաբանության պրոֆեսոր Իեն Ջոնսը կարծում է, որ մինչեւ իսկական, «մեկանգամյա, ողջ կյանքի համար կիրառելիք պատվաստանյութը» դեռ հեռու է: Նա նշել է, որ ունիվերսալ մոտեցումը պետք է հաշվի առնի մարդկային պոպուլյացիայի հսկայական կենսաբանական տարասեռությունը, իսկ անվտանգության հետ կապված մտահոգությունները մնում են հիմնականը։

Լիվերպուլի արեւադարձային բժշկության դպրոցի պրոֆեսոր Ջոնաթան Բոլը նույնպես նշել է, որ իմունային համակարգն անընդհատ «մարտական պատրաստ վիճակում պահելը» կարող է ունենալ կողմնակի ազդեցություններ: Կա իմունային համակարգի գերակտիվացման ռիսկ, որը տեսականորեն կարող է հանգեցնել անցանկալի բորբոքային ռեակցիաների:

Այնուամենայնիվ, որոշ մասնագետներ արդյունքները բազմախոստում են համարում: Օքսֆորդի համալսարանի պատվաստաբանության պրոֆեսոր Դանիելա Ֆերեյրան աշխատանքն անվանել է «հետաքրքիր»: Նա նշել է, որ մարդկանց մեծ մասն արդեն ունի իմունային հիշողության բջիջներ քթի եւ թոքերի լորձաթաղանթում, եւ նոր ռազմավարությունը կարող է օգտագործել այդ հիմքը՝ նույնիսկ միմյանց հետ կապ չունեցող ախտածիններից պաշտպանության համար։

Եթե մոտեցումն ապացուցի արդյունավետությունը եւ անվտանգությունը մարդկանց համար, այն կարող է փոխել սեզոնային վարակների կանխարգելման ռազմավարությունը՝ նվազեցնելով բազմաթիվ վիրուսների դեմ տարեկան պատվաստումների անհրաժեշտությունը: Իսկ առայժմ խոսքը նախակլինիկական փուլի մասին է, եւ իսկապես ունիվերսալ պատվաստանյութի ստեղծման համար դեռ հետազոտություններ են անհրաժեշտ:

Հետևեք NEWS.am Medicine-ին Facebook-ում և Twitter-ում