Ինչու են ոմանք աղ ավելացնում իրենց ուտելիքին ավելի հաճախ, քան մյուսները

«Frontiers in Public Health» ամսագրում հրապարակված նոր հետազոտությունն ուսումնասիրել է տարեց բրազիլացիների շրջանում պատրաստի սննդին աղ ավելացնելու սովորությունը և պարզել, որ այդ թվացյալ պարզ վարքային գործոնը տարբեր կերպ է կապված տղամարդկանց և կանանց կենսակերպի, սննդակարգի և սոցիալական պայմանների հետ։

Աղի չարաշահումը վաղուց հայտնի է որպես հիպերտոնիայի, սիրտ-անոթային հիվանդությունների, երիկամային քրոնիկական հիվանդության և արագացված կոգնիտիվ անկման ռիսկի գործոն։

Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությունը խորհուրդ է տալիս սահմանափակել աղի ընդունումն օրական 5 գրամով, սակայն աղի զգալի մասը գալիս է ոչ միայն արդյունաբերական եղանակով վերամշակված սննդից, այլև սեղանին աղ դնելուց, որը կարող է կազմել ընդհանուր ընդունման մինչև 20 տոկոսը։

Հետազոտությանը մասնակցել են Բրազիլիայում 60 տարեկանից բարձր ավելի քան 8 300 մեծահասակներ։ Մասնակիցները հայտնել են իրենց սննդակարգի մասին նախորդ 24 ժամվա ընթացքում և նշել, թե արդյոք նրանք պարբերաբար աղ են ավելացրել իրենց սննդին։ Հաշվի են առնվել նաև սոցիալ-ժողովրդագրական և սննդային գործոնները, ներառյալ կրթության մակարդակը, եկամուտը, բնակության վայրը, ամուսնական կարգավիճակը և մրգերի, բանջարեղենի, գերմշակված սննդի օգտագործումը։

Արդյունքները ցույց են տվել, որ սննդին աղ ավելացնելու սովորություն հայտնաբերվել է տղամարդկանց 12.7 տոկոսի և կանանց 9.4 տոկոսի մոտ։ Սակայն այս վարքագծի հետ կապված գործոնները զգալիորեն տարբերվել են սեռերի միջև։

Տղամարդկանց համար միայն երկու գործոն է կարևոր եղել. հիպերտոնիայի դեպքում դիետային հետևելը կեսից ավելիով նվազեցրել է աղ ավելացնելու հավանականությունը, մինչդեռ միայնակ ապրելն այն ավելացրել է 62 տոկոսով։ Ընդհանուր առմամբ, նրանց վարքագիծը, կարծես, ավելի քիչ էր կախված բարդ սննդային սովորություններից։

Կանանց համար պատկերը զգալիորեն ավելի բարդ է եղել։ Հիպերտոնիայի ժամանակ դիետա չպահպանելը 68 տոկոսով մեծացրել է աղ ավելացնելու հավանականությունը, մինչդեռ քաղաքային տարածքում ապրելը կրկնապատկել է այն։ Գերմշակված սննդի օգտագործումը նույնպես կապված էր աղն ավելի հաճախ ավելացնելու հետ։

Մյուս կողմից՝ մրգերի կանոնավոր օգտագործումը նվազեցրել է այս սովորության հավանականությունը 81 տոկոսով, իսկ բանջարեղենինը՝ 40 տոկոսով, ինչը ցույց է տալիս սննդակարգի որակի և աղի վերահսկման միջև կապը։

Հեղինակներն ընդգծել են, որ հետազոտությունը դիտորդական բնույթ ունի և թույլ չի տալիս պատճառահետևանքային եզրակացություններ անել։ Բացի այդ, տվյալները հիմնված են ինքնահաշվետվության վրա, ինչը կարող է վրիպանք առաջացնել, իսկ սննդային սովորությունները կարող էին փոխվել հարցման անցկացումից հետո։ Հետազոտողների կարծիքով՝ աղ ավելացնելու սովորությունը կախված է ինչպես համային նախասիրություններից, այնպես էլ հաստատված վարքային օրինաչափություններից։ Նատրիումի բարձր պարունակությամբ սննդի կանոնավոր օգտագործումը կարող է նվազեցնել աղի նկատմամբ զգայունությունը, ինչը հանգեցնում է ավելի աղի սննդի նկատմամբ ցանկության աճի։

Հեղինակներն ընդգծել են, որ աղի օգտագործման կրճատումը պահանջում է ոչ միայն անհատական ​​ջանքեր, այլև համակարգային փոփոխություններ՝ առաջին հերթին նվազեցնելով նատրիումի պարունակությունը արդյունաբերական եղանակով վերամշակված սննդամթերքներում: Որպես գործնական միջոցառումներ նրանք նաև առաջարկում են օգտագործել այլընտրանքային համային ուժեղացուցիչներ, ինչպիսիք են խոտաբույսերը, համեմունքները և կիտրոնաթթուն, և սահմանափակել սեղանին աղամանների ավտոմատ հասանելիությունը:

Հետևեք NEWS.am Medicine-ին Facebook-ում և Twitter-ում