Վաղ քաղցկեղի դանդաղ համաճարակ ԱՄՆ-ում. ինչ է կարևոր իմանալ ռիսկերի մասին

ԱՄՆ-ում նկատվում է քաղցկեղի տասնյակ ձևերից մահացության կայուն աճ 50-ից ցածր տարիքի մարդկանց մոտ։ Ամենամեծ աճը նկատվում է հաստ աղիի և կրծքագեղձի քաղցկեղների դեպքում։ Միևնույն ժամանակ, հաստ աղիի քաղցկեղը դարձել է օնկոլոգիական հիվանդություններից մահացության առաջատար պատճառը 18-49 տարեկանների խմբում, գրել է Medical Xpress-ը։

Մասնագետներն ընդգծում են, որ նման դեպքերի վաղ հայտնաբերման համար կարևոր դեր են խաղում անհատական ռիսկի գնահատումը և ուշադիր վերաբերմունքն ախտանշանների հանդեպ։

1. Ընտանեկան անամնեզը ռիսկի գլխավոր գործոններից է

Հետազոտողներն առայժմ չեն առանձնացրել վաղ քաղցկեղի աճի միակ պատճառը։ Ենթադրվում է, որ այն կապված է հետևյալ գործոնների համադրության հետ՝ ճարպակալման, ալկոհոլի օգտագործման, շրջակա միջավայրի ազդեցության (ներառյալ միկրոպլաստիկը) և աղիների միկրոբիոտայի հնարավոր խախտումների։

Սքրինինգի վերաբերյալ բժշկական խորհուրդները սովորաբար հիմնված են տարիքային ստանդարտների վրա (օրինակ՝ մամոգրաֆիայի վրա 40 տարեկանից)։ Սակայն բարձր ռիսկի, ներառյալ ժառանգական հակումը, ենթակա պացիենտներին զննումներ կարող են նշանակվել արդեն 20-30 տարեկանից։

2. Վաղ զննում պահանջող ախտանշանները

Ուռուցքաբաններն ընդգծում են վաղ զննման կարևորությունը կայուն ախտանշանների ի հայտ գալու դեպքում.

Դրանք են.

• կոշտացումը կաթնագեղձում
• ցավերը որովայնում
• կղանքի մշտական փոփոխությունները
• արյունը կղանքում
• անբացատրելի և երկարատև հոգնածությունը։
  Անգամ ոչ սպեցիֆկ ախտանշանները կարող են նշանակություն ունենալ օնկոլոգիական ռիսկը գնահատելիս, հետևաբար չի կարելի անտեսել դրանք։

3. Սքրինինգ. քննարկում, ախտորոշում, կրկնակի գնահատական

Քաղցկեղի տնային թեստերի օգտագործումը զգուշություն է պահանջում։ Դրանց զգայունությունը և սպեցիֆիկությունը կարող են խիստ տատանվել, ինչը ռիսկեր է ստեղծում ինչպես կեղծ հանգստության, այնպես էլ կեղծ տագնապի համար։

Հետևաբար, բժիշկները խորհուրդ են տալիս.

•   սկզբում քննարկել ցանկացած թեստ բժշկի հետ
• ցանկացած շեղման դեպքում հաստատող ախտորոշում կատարել (օրինակ՝ կոլոնոսկոպիա) 
    • արդյունքները դիտարկել միայն կլինիկական համատեքստում։

Սքրինինգ և խորհուրդներ

ԱՄՆ-ում հիվանդությունների կանխարգելման թիրախային խումբը (USPSTF) մամոգրաֆիական սքրինինգ սկսելու տարիքն իջեցրել է մինչև 40 տարեկան։ Հաստ աղիի քաղցկեղի համար զննումն սկսելու ստանդարտ տարիքը միջին ռիսկի մարդկանց համար սահմանվել է 45 տարեկանի մակարդակում։

Միևնույն ժամանակ, պահպանվում են տարբերություններ մասնագիտական կազմակերպությունների միջև՝ զննումների հաճախակիության վերաբերյալ։

Կլինիկական եզրահանգում

Վաղ հայտնաբերման ամենաարդյունավետ ռազմավարությունը ներառում է.  

• բժշկի մշտական հսկողություն
• ռիսկի անհատական գնահատական 
  • ժամանակին դիմել խորհրդատվության համար՝ անհրաժեշտության դեպքում
• ուշադրություն մշտական ախտանշանների հանդեպ։

Վաղ ախտորոշումը մնում է քաղցկեղից մահացության նվազման կարևորագույն գործոնը, հատկապես զարգացող հիվանդացություն ունեցող խմբերում։

Հետևեք NEWS.am Medicine-ին Facebook-ում և Twitter-ում