Թաքնված վտանգ առողջության համար. չգրանցված քիմիական նյութեր են հայտնաբերվել շամպուններում, քսուքներում և օճառներում

Գրեթե բոլոր ստուգված անձնական խնամքի և կենցաղային մաքրող միջոցները պարունակում էին քիմիական նյութեր, որոնք նշված չէին պիտակների վրա: Որոշ դեպքերում հայտնաբերված միացությունները ուղղակիորեն հակասում էին արտադրողի պնդումներին, օրինակ՝ որ արտադրանքը չի պարունակում ֆտալատ կամ պարաբեն:

Սա է «Environment & Health» ամսագրում հրապարակված ուսումնասիրության հեղինակների եզրակացությունը:

Հետազոտողները ստուգել են 12 կատեգորիայի 113 արտադրանք, այդ թվում՝ արևապաշտպան քսուքներ, մանկական լոսյոններ, շամպուններ, օճառներ և մաքրող միջոցներ: Միջին հաշվով, յուրաքանչյուր արտադրանքում հայտնաբերվել է 51 քիմիական նյութ, մինչդեռ պիտակի վրա նշված է եղել միայն մոտ 16 բաղադրիչ:

Փորձարկված արտադրանքի 98%-ում հայտնաբերվել է առնվազն մեկ չգրանցված քիմիական նյութ: Դեպքերի 85%-ում այդ նյութերը պարունակում էին առողջության համար պոտենցիալ վտանգավոր միացություններ:

Հայտնաբերված նյութերի թվում էին ֆտալատներ և պարաբեններ, որոնք կարող են խաթարել էնդոկրին համակարգը, տարբեր բուրավետ բաղադրիչներ, սիլիկոնային աղտոտիչներ և բուտիլացված հիդրօքսիտոլուոլ (BHT):

Այս նյութերից մի քանիսը նախկինում կապված են եղել վերարտադրողական առողջության հետ կապված խնդիրների, ալերգիայի, ճարպակալման և այլ խնդիրների հետ։

Անորոշ քիմիական նյութեր հայտնաբերվել են անկախ ապրանքի գնից, ընկերության չափից կամ գովազդային պնդումներից։ Դրանք հայտնաբերվել են նաև «բնական», «ոչ թունավոր» կամ «օրգանական» ապրանքանիշերով շուկայավարվող ապրանքներում։

Ուսումնասիրության մեկ այլ մասը հատկապես բացահայտող էր։ Ապրանքների մեկ քառորդից ավելին պարունակում էր նյութեր, որոնք հակասում էին փաթեթավորման կամ արտադրողի կայքում նշված պնդումներին։

«100% բնական» պիտակով որոշ ապրանքներ պարունակում էին սինթետիկ միացություններ։ Որոշ նյութերից զերծ հայտարարված ապրանքներում հայտնաբերվել են բուրմունքներ, ֆտալատներ, պարաբեններ, սիլիկոններ կամ օքսիբենզոն։ «Հիպոալերգիկ» պիտակով որոշ ապրանքներ պարունակում էին հայտնի ալերգեններ կամ նյութեր, որոնք կարող են առաջացնել զգայունացում։

Այնուամենայնիվ, հետազոտողները ընդգծում են, որ նման միացությունների առկայությունը պարտադիր չէ, որ նշանակի, որ արտադրողը դրանք դիտավորյալ է ավելացրել ապրանքին։ Քիմիական նյութերը կարող են բաղադրության մեջ մտնել հումքի հետ միասին, արտադրական սարքավորումների, քիմիական ռեակցիաների, պահեստավորման կամ փաթեթավորման հետ շփման միջոցով։

Մատակարարների փոփոխությունը նույնպես կարող է փոխել ապրանքի քիմիական կազմը՝ առանց պիտակի համապատասխան փոփոխությունների։

Թաքնված նյութերը հայտնաբերելու համար գիտնականները օգտագործել են ոչ թիրախային քիմիական վերլուծության մեթոդ: Ի տարբերություն նախապես կազմված ցանկի միջոցով ստանդարտ սկրինինգի, այս մեթոդը թույլ է տալիս միաժամանակ որոնել հազարավոր տարբեր միացություններ:

Ընդհանուր առմամբ, հետազոտողները հայտնաբերել են 3141 քիմիական ազդանշան և կարողացել են տարբեր աստիճանի վստահությամբ նույնականացնել 303 միացություն:

Ուսումնասիրության հեղինակները կարծում են, որ առկա արտադրանքի անվտանգության գնահատման համակարգերը չափազանց շատ են կախված արտադրողների կողմից պիտակների վրա տրամադրված տեղեկատվությունից: Այս մոտեցումը կարող է չբացահայտել աղտոտիչները, խառնուրդները, քայքայման արգասիքները և արտադրության կամ փաթեթավորման գործընթացում հայտնվող միացությունները:

Հետևեք NEWS.am Medicine-ին Facebook-ում և Twitter-ում