Ուղեղի խաչաձև կապերը կարող էին լինել հին տեսողության ժառանգություն. Frontiers

Այն, որ ուղեղի աջ կիսագունդը գերազանցապես կապված է մարմնի ձախ կողմի հետ, իսկ ձախը՝ աջի, կարող է բացատրվել տեսողական համակարգերի պատմությամբ։ Այսպիսի հիպոթեզ են առաջարկել Մինեսոթայի համալսարանի նեյրոկենսաբաններ Մարտին Վեսենդորֆը և Դենիել Վանը։ Աշխատանքը հրապարակվել է Frontiers in Neuroanatomy ամսագրում։

Մեկնակետ է դարձել տեսողությունը։ Տեսողական դաշտի աջ կողմից ստացված տեղեկատվությունը փոխանցվում է ուղեղի հակառակ կեսին, իսկ ձախից ստացված տեղեկատվությունը փոխանցվում է աջ կողմին։ Տեսողական ուղիների կազմակերպման այս սկզբունքը նկարագրվել է տարբեր ողնաշարավորների մոտ և կապված է միջին ուղեղի հին տեսողական կենտրոնի՝ տեսողական տեկտումի հետ։ Կաթնասունների մոտ դրանք վերին բլրակներն են։

Հետազոտողների վարկածի համաձայն՝ խաչաձև կազմակերպված տեսողական համակարգը դարձել է այն հիմքը, որի շուրջ էվոլյուցիան կառուցել է նոր զգայական և շարժիչ շղթաներ։ Կաթնասուն նախնիների մոտ նման շատ ուղիներ արդեն հատում էին նյարդային համակարգի միջին գիծը։

Երբ հայտնվել է նոր կեղևը, նրա համար ավելի հեշտ է եղել ինտեգրվել առկա շղթաներին՝ պահպանելով նույն կապի օրինաչափությունները։ Հին շղթաների ամբողջական վերակազմակերպումը կպահանջեր լրացուցիչ փոփոխություններ «հաղորդալարում»։

Խաչաձև կառավարումը կարող էր ամրանալ որպես առկա ճարտարապետության օգտագործման արդյունք։ Աշխատանքն առաջարկում է էվոլյուցիոն բացատրություն, բայց չի ապացուցում իրադարձությունների ճշգրիտ հաջորդականությունը հարյուր միլիոնավոր տարիներ առաջ ապրած կենդանիների ուղեղում։

Հետևեք NEWS.am Medicine-ին Facebook-ում և Twitter-ում